جشنواره زغال اخته در روستای هیر قزوین

هرچقدر هم که مقاومت کنیم زغال اخته حس نوستالژی مان را زنده می کند. درست است که دیگر نه از پیرمردی که زغال اخته ها را توی سینی پشته می کرد و سینی را می بست به دوچرخه اش خبری هست، نه از آهنگ و شعری که می خواند و فقط زغال اخته اش مفهوم بود و نه از قیف های کاغذی که گاهی با دفتر مشق همسالان مان درست می شد. اما هنوز هم زغال اخته ما را به روزهایی می برد که این میوه ترش مزه می شد همراه روزهای فراغت از درس و مدرسه و گرمای بازی و تابستان. میوه ایی که هم شکلش برای مان عجیب بود هم هسته اش و بیشتر به نظرمان سنگ قیمتی می آمد تا چیز خوردنی! حالا که دیگر به جای قیف های کاغذی در لیوان های یک بار مصرف یا نایلون های شفاف نمک اندود شده اند و بیشتر هم دلبری می کنند. آمدن زغال اخته به بازار اما تنها بهانه گزارش زغال اخته ای این هفته نیست. امسال قرار است برداشت زغال اخته در روستای هیر الموت غربی، جشن گرفته شود؛ جشنواره زغال اخته یا به قول قزوینی ها اخته زغال. این سفر کاغذی به محل جشنواره را داشته باشید و اگر هوس کردید بار سفر ببندید که برداشت محصول تا اوایل مهر در جایی مثل بهشت ادامه دارد.

 

وصف العیش

یاقوت های خوردنی در بهشت!

روستای هیر در بخش غربی الموت همیشه مرکز پرورش و برداشت زغال اخته بوده، اما امسال برای اولین بار و به همت سازمان میراث فرهنگی استان قرار است این اتفاق ساده برای اهالی روستا، جشن گرفته شود و گردشگر و توریست مهمان این جشن باشند. جشنی که امروز، 11شهریورماه با حضور مسئولان استان و شهرستان از سازمان میراث فرهنگی ، شهرداری و دیگر نهادها برگزار می شود اما برای مردم هیر تا اوایل مهرماه ادامه دارد. برای شرکت در جشنواره زغال اخته روستای هیر باید بلیت 20 هزار تومانی تهیه کنید. برگ راهنما، آب معدنی، قیمه نثار به همراه دوغ محلی و ترشی برای ناهار، تنقلات، یک بسته زغال اخته کوبیده نعناعی و آش زغال اخته با نان محلی به عنوان عصرانه چیزهایی است که با این بلیت نصیب تان می شود. با یک جست وجوی ساده در اینترنت می توانید تورهایی پیدا کنید که شما را از تهران تا هیر می برند و برمی گردانند و برای همه روزتان برنامه ویژه دارند: بازدید از آثار تاریخی، برگزار مسابقه عکاسی با جایزه و…

از قدیم

کلیبر پیشکسوت!

پیش از این جشنواره زغال اخته در شهرستان کلیبر در استان آذربایجان شرقی برگزار شده است. منطقه نمونه گردشگری قلعه دره سی كلیبر که زغال اخته یک جورهایی هویت آن است، چرا که در نبود صنایع دستی در این منطقه این محصول به صورت خانگی فرآوری می شود و به فروش می رسد.  در چند دوره جشنواره زغال اخته بهانه ای  شد تا گردشگران  داخلی فاصله دو ساعت و نیم تبریز تا کلیبر را طی کنند تا رونق بیشتری به آن بدهند. رونقی که پیش تر با ساخت مجتمع تفریحی و بزرگ ترین مجتمع آب درمانی کشور برای آن برنامه ریزی شده بود.

 

بررسی هفته

زغال اخته حتی اگر هیچ خاصیتی نداشت، یا اصلا مضر بود، باز هم کلی طرفدار داشت، آن قدر که هم با مزه اش دلبری می کند هم با ظاهرش. اما اتفاقا کلی هم خاصیت دارد و از میوه ، برگ و تا پوست درخت و ریشه اش در درمان بیماری ها به کار می رود. میوه زغال اخته طبع سرد و خشکی دارد. برای دیابتی ها مناسب است، چون بین میوه ها کم ترین قند را دارد. به درد آنها که رژیم می گیرند هم خیلی می خورد چون کالری خیلی پایینی دارد. تازه چربی سوز هم هست و چربی و شکمی و کلسترول را کاهش می دهد. همان چربی که عامل ایجاد بیماری قلبی و دیابت است. زغال اخته به بهبود مشکل گرفتگی رگ ها كمك كرده و به سلامت قلب كمك می كند. برای درمان اسهال مورد استفاده قرار گرفته و التیام بخش زخم معده است. عملكرد سیستم ایمنی بدن را بهبود می بخشد . خون را رقیق می کند. برای همین آنها که داروهای رقیق کننده خون مصرف می کنند باید احتیاط کنند. به طور کلی زغال اخته تا وقتی مفید است که در یک روز بیشتر از یک فنجان از آن نخورید.

 

رسپی

رد خون در آشپزخانه!

درست کردن خورش ، ترشی و این جور چیزها با زغال اخته شاید چندان اقتصادی نباشد، اما وقتی زغال اخته ها رسیده و نرم تر شدند و قیمت شان شکست، یا زغال اخته از آب گذشته ای دست تان رسید و یا اصلا برای جشنواره خودتان را به روستای هیر قزوین رساندید و دست پر برگشتید این چند دستور غذایی را امتحان کنید.

 

خورش از ما بهتران!

خورش زغال اخته را مردم مناطق همجوار با کوه و کوهپایه درست می کنند، چون درخت این میوه در مناطق کوهستانی و کوهپایه ای رشد می کند. خورشی ملس با طعم تازه که یک ساعته آماده می شود.

چی لازم داریم:

زغال اخته: یک کیلو/ فیله مرغ: نیم کیلو/ پیاز متوسط: یک عدد/ آلو خورشی: 100 تا 150 گرم/ شکر: یک دوم پیمانه/ زعفران دم کرده: یک دوم پیمانه/ روغن: یک دوم پیمانه/ نمک و فلفل به مقدار لازم

چطوری درست کنیم؟

زغال اخته ها را در ظرفی که می خواهید خورش را در آن بپزید بریزید و کمی شکر به آن اضافه کنید. مثل کاری که برای خورش آلبالو انجام می دهید. حرارت را خیلی کم کنید تا زغال اخته ها اصطلاحا به شکر بیفتند. حدود نیم ساعت طول می کشد که زغال اخته ها نرم شوند. در این مرحله زغال اخته ها را له کنید و از صافی درشتی که هسته ها از آن عبور نمی کنند رد کنید. تا زغال اخته ها به شکر می افتند فیله مرغ  را سرخ کنید. قبل از سرخ کردن، فیله ها را با پیاز و زعفران مزه دار کنید تا طعم و رنگ بهتری پیدا کنند و خورش خوشمزه تر شود. این قسمت خیلی مهم است، چون خورش پیاز ندارد باید قبل از اینکه مرغ ها را به خورش اضافه کنید بوی زهم را بگیرید. به زغال اخته های از صافی گذشته کمی آب یا آب مرغ اضافه کنید و اجازه دهید با آلوهایی که از قبل خیس کرده اید قل بزنند. حتما آلو را چند ساعتی خیس کنید. اگر زمان تان کم است با آب جوش خیس کنید که زودتر نرم شود تا هم لعاب بیشتری به خورش بدهد و هم خورش خوش طعم تر شود. یک ربع بعد زعفران و بعد مرغ سرخ شده را اضافه کنید. فلفل و نمک را هم همین جا میزان کنید.  سیب زمینی و گوجه سرخ شده مکمل های خوبی برای این خورش هستند.

نکته ها:

اگر خورش را ترش دوست داشتید از شکر استفاده نکنید.

اگر خواستید می توانید برای بهتر شدن رنگ خورش خیلی کم از رب گوجه استفاده کنید تا هم رنگ غذا را به سمت خورش های قرمز نبرد و هم طعم آن را.

این خورش با کوفته ریزه هم خوشمزه است.

 

هیر مثل نگین منطقه الموت است. به اینجا که می رسید انگار رسیده اید به گوشه ای از بهشت، هوای خنک در میانه تابستان و سرسبزی چشم نواز این حس را در شما تقویت می کند و این همه به لطف رودخانه ای که از میان روستا می گذرد به وجود آمده اند. رودخانه ای که آنقدر زلال است  به آن نینه رود، یعنی اشک چشم می گویند.

هرچند برای روز جشن تدارک 3 هزار نفر دیده شده، اما شما مجهز بروید. از نظر آب مشکل ندارید که آب اینجا آب چشمه است. اما خوراکی های کوچک همراه داشته باشید. اگر قصد دارید شب بمانید حتما با خودتان چادر ببرید. اگر نتوانید مهمان اهالی روستا شوید، جای دیگری هم برای ماندن نیست، مگر اینکه برگردید قزوین. هوا آن قدر خوب است که بتوانید شب را در طبیعت بخوابید.

از قزوین تا هیر راه پر پیچ و خمی در پیش دارید، با اینکه جاده آسفالت است، اما عبور از گردنه بلد جاده می خواهد. از قزوین اول می رسید به زنیان و بعد 15 کیلومتر تا هیر فاصله دارید. این فاصله کمی خطرناک است. ضمن اینکه از زنیان به بعد خطوط ایرانسل قطع می شوند.

سرچشمه نینه رود چشمه وگل در دل رشته کوه های البرز است. در زبان بومی مردم الموت وگل یعنی جایی که آب از دل زمین می جوشد. آبی که برای ما به شکل آب معدنی  های کارخانه ای در دسترس است و برای اهالی روستا با چرخش فلکه آب.

 

11 شهریورماه روز برگزاری جشنواره زغال اخته در روستای هیر اعلام شده. اما مردم روستای هیر فارغ از اعلام های رسمی از یک ماه پیش کارشان را در باغ های زغال اخته شروع کرده اند و تا اوایل مهرماه مشغول اند؛ چون همه محصول یک جا نمی رسد و صبر می خواهد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *