سرای حاج حسن

كم كم با سرد شدن هوا ملحفه های نازك جای خود را به پتوهای گرم می دهد.سرما كه از راه می رسد بازار خرید پتو هم داغ می شود و خیلی ها هم هستند كه این روزها در فكر خرید جهیزیه و تهیه كالای خواب برای خانه نوعروس هستند. اگر شما هم به هر دلیلی در فكر خرید پتو و كالای خواب هستید، می توانید با سر زدن به سرای حاج حسن در بازار بزرگ تهران هر طرح و مدلی را كه در ذهن دارید، پیدا كنید. ماجرای اجناس در سرای حاج حسن فقط به پتو ختم نمی شود.شما می توانید یك روز را به قدم زدن در این سرا اختصاص دهید و انواع روتختی های مختلف و رو فرشی ها و پتوهای سفری را هم ببینید.

 

تاریخچه سرای حاج حسن

حاج حسن كلاهدوزان نام فردی بوده كه در اوایل دوران قاجار كاروانسرایی در محل فعلی بورس پتوی بازار ساخته و سالیان سال این مكان با كاربری كاروانسرا پابرجا بود.آقای احمدی یكی از قدیمی ترین كسبه این بازار درباره تاریخچه این قسمت از بازار می گوید:«از بچگی در بازار كار می كردم.آن وقت ها در مشیرخلوت كار می كردم. وقتی تصمیم به خرید مغازه گرفتم دلم می خواست در همان مشیر خلوت مغازه ای بخرم  اما سرای حاج حسن كه پشت مشیرخلوت قرار گرفته از لحاظ قیمتی مناسب تر بود و در اینجا مشغول به كار شدم.آن وقتی كه كارمان را اینجا شروع كردیم؛ یعنی چیزی حدود 60سال پیش؛ اینجا بورس خرید و فروش چای بود.چهار، پنج تایی بیشتر مغازه در این راسته وجود نداشت و قبل تر از من هم آقای نیلی اینجا مشغول به كار شده بود كه همین چند  ماه پیش دار فانی را وداع گفت.» به اینجای ماجرا كه می رسیم، احمدی كمی به عقب تر برمی گردد:«از همان قدیم می دانستیم كه این مكان قبلا كاروانسرا   و مالك آن فردی به نام حاج حسن كلاهدوزان بوده.قدیمی ترها می گفتند كه بازار تهران از اواخر حكومت صفویه كم كم شكل گرفت  اما در زمان ناصرالدین شاه قاجار به سبك فعلی درآمد؛ با این همه اما كاروانسرای حاج حسن كلاهدوزان در زمان محمدشاه قاجار ساخته شده بود؛ یعنی قبل از اینكه بازار تهران رونق و وسعت پیدا كند این محل وجود داشته و قدمت آن از خیلی قسمت های دیگر بازار بیشتر است.»حوض بزرگی كه وسط سرای حاج حسن قرار دارد از همان زمان های قدیم هنوز پابرجاست.درختان كهنسال اطراف حوض هم یادگار دوران گذشته است.در واقع شكل و شمایل كلی كاروانسرا دست نخورده باقی مانده و معماری سنتی و قدیمی آن همچنان به شكل 150 سال پیش  باقی مانده  است.آقای شاهسون یكی دیگر از كسبه   قدیمی این راسته بازار، می گوید:«كاروانسراها همیشه در طول تاریخ محل خرید و فروش و دادوستد بوده اند. مردم از شهرهای مختلف با اسب و شتر می آمدند و مدتی در كاروانسرا اتراق می كردند و جنس هایی را كه همراه خود آورده بودند می فروختند و هر آنچه لازم داشتند می خریدند و به شهر و دیارشان برمی گشتند. قطعا حجم تجارت آنها با تجارت های كلان امروزی قابل مقایسه نیست، اما همان دادوستد تجار آن موقع كه امروز از نظر ما خرده تجارت هایی بیش نبوده باعث می شد كه كاروانسراها مهم ترین محل جان گرفتن اقتصاد باشند.»شاهسون در مورد اینكه چه شد كه اینجا تبدیل به بورس پتو شد می گوید:«حتی تا زمان شروع جنگ تحمیلی هم اینجا همچنان بورس خرید و فروش چای بود.نوادگان حاج حسن، بعد از اینكه بازار تهران رونق گرفت كاروانسرا را فروختند. هر اتاق، یك مغازه و به یك شخص فروخته شد.بخشی از كاروانسرا را وقف كردند و برای همین است كه برخی مغازه های این راسته از بازار هنوز هم سند وقفی دارند اما برخی از املاك هنوز هم تحت مالكیت نوادگان حاج حسن است.از طائفه كلاهدوزان كسی به این بازار سر نمی زند؛ چون اكثرا خارج از كشور زندگی می كنند.اما از همان قدیم دهان به دهان نقل این سخن گشته است كه در این كاروانسرا بیشتر از هر چیز چای خرید و فروش می كردند.البته اجناس دیگر هم می فروختند اما اینطور كه می گویند هر كاروانسرا به خرید و فروش جنس خاصی مشهور می شده.بعد از اینكه كاروانسرا تبدیل به چندین باب مغازه شده بوده، نخستین افراد در مغازه های خود به فروش چای اشتغال داشتند. چون خیلی از مشتری ها این مكان را به فروش چای می شناختند.هر چند در ابتدای تغییر كاربری كاروانسرا تنها چهار، پنج نفر در مغازه ها مشغول كار بودند اما بعدا تعداد بیشتری چای فروشی در اینجا مشغول به كار می شوند و این روند تا زمان شروع جنگ تحمیلی هم ادامه داشته.»آن زمان تقاضای بازار در پتو خیلی زیاد شده بود.كشور با مشكل بحران سوخت برای روزهای سرد زمستان مواجه بود و مردم سعی می كردند در سوخت صرفه جویی كنند.از طرفی جبهه های جنگ نیاز خیلی زیادی به پتو داشتند چون ایجاد گرمایش در سنگرها كار سختی بود.در همان التهاب كشور كم كم سرای حاج حسن تبدیل شد به بورس فروش پتو و بعدها پای انواع كالای خواب به این قسمت از بازار باز شد.شاهسون در مورد آن روزها می گوید:«مغازه خود ما یكی از نخستین مغازه های پتو فروشی بازار سرای حاج حسن بود.تقاضای زیاد بازار باعث شد كم كم مغازه ها یكی بعد از دیگری به پتو فروشی تغییر كاربری دهند. تعداد مغازه های فعال هم هر روز بیشتر می شد و بعد از پایان جنگ هم همچنان این قسمت بورس فروش پتو باقی ماند. بعد از پایان جنگ تقریبا تمام حجره های خالی و غیرفعال كه تا آن زمان تقریبا متروكه شده بودند فعال شدند و بازار رونق بیشتری گرفت.»شاهسون در مورد اوضاع فعلی بازار پتو در سرای حاج حسن می گوید:«این بازار دقیقا پشت مشیر خلوت قرار دارد و مشیر خلوت از ایام دور تا به حال بورس خرازی بوده. بدون شك می توانم بگویم كه مشیرخلوت بزرگ ترین بورس خرازی در ایران است.هم اكنون بازار سرای حاج حسن از پتوفروشی اشباع شده است و خرید و فروش لوازم خرازی سود بهتری دارد.همین نكته به علاوه اینكه در سرای حاج حسن قیمت مغازه ها از مشیرخلوت بهتر است؛باعث شده اند كه مغازه های خرازی كم كم از مشیرخلوت به سرای حاج حسن كشیده شوند. در سال های اخیر هر مغازه ای كه ابتدای ورودی سرای حاج حسن فروخته شده معمولا به خرازی تبدیل شده.من فكر می كنم تا چند سال آینده خرازی ها به داخل سرای حاج حسن هم كشیده شوند.»

 

چگونه برویم؟

اگر می خواهید با مترو به بازار تهران بروید باید در ایستگاه میدان 15 خرداد از قطار پیاده شوید.در این صورت بعد از بالا آمدن از پله های ایستگاه باید به سمت سبزه میدان حركت كنید. نرسیده به سبزه میدان وارد چارسو بزرگ شوید و این راسته را تا انتها پیش بروید. بعد به یك چهارراه می رسید.درحالی  كه ورودی چارسوبزرگ پشت سر شماست، دست چپ بروید تا به سرای حاج حسن برسید اگر می خواهید با تاكسی به بازار برسید، از تمام پایانه های اصلی تاكسیرانی برای میدان امام خمینی تاكسی خطی وجود دارد. وقتی در میدان امام خمینی از تاكسی پیاده شدید باید با ماشین هایی كه مقصدشان ناصرخسرو است وارد محدوده بازار شوید. این ماشین ها شما را روبه روی مسجد امام خمینی یا همان مسجد شاه سابق پیاده می كنند.از پله های مسجد پایین رفته و  به  سمت راست خود بروید و وارد بین الحرمین شوید.وقتی به بین الحرمین رسیدید توجه داشته باشید كه سرای «صاحب جمع » سمت راست شما و راسته لوازم التحریر ها روبه روی شما قرار دارند.در این حالت باید به سمت راست بروید تا به مشیر خلوت برسید.از پاساژ مشیرخلوت عبور كنید. سرای حاج حسن درست پشت مشیر خلوت قرار دارد.نكته ای كه باید به آن توجه داشته باشید این است كه از هر قسمتی كه بخواهید وارد بازار تهران شوید، احتمالا یك ربع تا سرای حاج حسن پیاده روی خواهید داشت و همانطور كه می دانید هیچ ماشینی اجازه ورود به بازار تهران را ندارد. بنابراین اگر با خرید پتو كه خرید سنگین و بدباری است، بخواهید از این قسمت خارج شوید؛ كمی برای تان مشكل خواهد شد. به همین خاطر به شما پیشنهاد می كنیم درست جلوی سرای حاج حسن از كسانی كه با چرخ دستی بارها را جابه جا می كنند، بخواهید تا خیابان 15 خرداد شما را   یاری كنند كه بتوانید از آنجا تاكسی بگیرید و به خانه برگردید.

 

اینجا انواع پتو موجود است

برای خرید چه پتویی به بازار آمده اید؟ قبل از اینكه به خرید بیایید حتما این سؤال را در ذهن خود مرور كنید، اما ممكن است بعد از اینكه به اینجا می آیید با دیدن انواع پتوهای مدل جدید رنگارنگ نظرتان عوض شود.آقای غم لویی حدود 15 سال است كه در این بازار مشغول به كار است.او می گوید:«این روزها پتوهای گل برجسته در بازار بیشترین خواهان را دارند.تراكم انواع پتوها و ضخامت شان با یكدیگر فرق دارد و بالطبع قیمت آنها هم با یكدیگر متفاوت است.»صرف نظر از ظاهر پتوها اگر بخواهید یك پتوی گرم با جنس مرغوب هم تهیه كنید می توانید هزینه كمتری بپردازید و در عوض جنس با كیفیتی خریداری كنید.غم لویی درباره این موضوع می گوید:«پتوهایی با طرح های قدیمی تر در بازار قیمت مناسب تری دارند. این نوع پتو ها را به كسانی پیشنهاد می دهیم كه برای مصرف خانگی می خواهند، اما پتوهای گل برجسته و طرح های جدید مثل پتوهای گل برجسته تك رنگ را بیشتر برای جهیزیه یا برای هدیه پیشنهاد می دهیم.» با این حال، صرف نظر از طرح پتوها، پتوها در نوع جنس خود هم انواع مختلفی دارند كه در واقع تفاوت قیمت پتوها در همین تفاوت جنس آنهاست.غم لویی در مورد اینكه این پتوها از كجا به بازار تهران می آیند می گوید:«امروزه ایران در تولید پتو پیشتاز است و ما جنس های ایرانی با كیفیت زیادی در مغازه های مان داریم كه مستقیم از كارخانه های تولیدی آنها را خریداری می كنیم اما پتوهای وارداتی هم از كشور چین در بازار وجود دارد كه مزیت اصلی آنها قیمت مناسب شان است.گاهی هم از كشور تركیه پتوهایی وارد بازار می شود كه هر چند كیفیت خوبی دارند اما قیمت شان بالاست.»

 

پتوهای پرز بلند

این نوع پتوها مناسب افرادی بوده كه سرمایی هستند و دل شان می خواهد پتوی خیلی گرمی پیدا كنند و بخرند. اصطلاح پتوی پرز بلند در میان مشتریان و حتی فروشندگان رایج است  اما در واقع این پتوها را باید به نام پتوهای پشمی شناخت؛ چون جنس پتوها پشمی است.این پتوها مواد مصنوعی و پلی استر بالاتری دارند و در ضمن زبرتر هم هستند اما چون ضخیم تر بوده و گرمای بیشتری دارند، مشتریان خاص خود را می طلبند. صابری در مورد این پتوها می گوید:«معمولا آپارتمان های امروزی آنقدر سرد نیستند كه نیازی به چنین پتویی برای زمستان باشد اما مشتریانی كه می خواهند برای ویلاهای خارج از شهر یا شهرهای سردسیر پتو خریداری كنند، این نوع از پتوها خیلی به كارشان می آید.البته گاهی مشتری ها به زبر بودن جنس پشمی این پتوها اعتراض می كنند اما در نهایت گرمای زیادی آن را ترجیح می دهند و ما هم به آنها توصیه می كنیم كه روی پتو را ملحفه بدوزند تا موقع استفاده از آن اذیت نشوند.»

 

سبك تر ها گران تر هستند

یكی از گزینه هایی كه مردم در انتخاب پتو به آن توجه می كنند، وزن پتو است.پتوهای سنگین مشتریان زیادی ندارند؛ هر چند قیمت آنها پایین تر است.آقای صابری در مورد پتوهای سبك تر موجود در بازار می گوید:«هر چقدر درصد پلی استر و اكرلیك به كار رفته در تولید پتو بالاتر باشد، پتو ها سنگین خواهند بود.از طرفی عده ای هم هستند كه به مواد مصنوعی به كار رفته در پتو حساسیت دارند و برای همین در بازار دنبال پتوهایی می گردند كه دارای درصد پنبه بالاتری هستند.»اگر می خواهید پتویی بخرید كه گرمای مطبوعی به شما بدهد و زیر آن عرق نكنید حتما به این قسمت از توضیحات آقای صابری دقت كنید:«پتوهایی كه مواد مصنوعی زیادی در آنها به كار رفته باشد این خاصیت را دارند كه در 10 دقیقه اول كه روی فرد باشند، گرمای زیادی ایجاد می كنند.به قول مشتریان؛ پتو را كه كنار می زنند سردشان می شود و پتو را كه روی خودشان می كشند زیادی عرق می كنند. به همین خاطر بهتر است مشتریان پتویی بخرند كه درصد پنبه بالاتری داشته باشد.اتفاقا پتوهایی كه پنبه ای تر هستند ظاهر زیباتری هم دارند.رنگ بندی های ملایم تر و طرح های ملیح تری در میان آنها پیدا می شود.اگر روی پتوهای پنبه ای دست بكشید نرمی و لطافت كاملا قابل تشخیصی دارند  اما پتوهایی كه پلی استر بیشتری دارند به نوعی زبرتر هستند و لطافت كمتری دارند.پتوهای پنبه ای به خصوص برای بچه ها توصیه می شوند.» قیمت پتوهای مرغوب در بازار از 130 هزار تومان شروع می شود. درحالی كه پتوهایی كه كیفیت پایین تری دارند حدود 90 هزار تومان قیمت دارند.البته این قیمت مربوط به پتوهای یك نفره است.اندازه پتوها در بازار متنوع است.حتی برای پتوهای یك نفره هم دو اندازه 160در 220و 150در 220وجود دارد.اندازه های موجود برای پتوهای دو نفره هم 220در 240یا 200در 240هستند.اندازه مختلف پتو در قیمت آن تأثیر دارد.

 

پشم شیشه ای

حالا كه حرف از ملحفه كردن پتوها به میان آمد جا دارد در مورد كاور پتوها هم صحبت كنیم.كاور پتوها كار همان ملحفه های قدیمی را می كنند اما چون به صورت دوخته و آماده در بازار موجود هستند به نام كاور پتو شناخته شده اند. پتوهای قدیمی جنس های زبر و خشنی داشتند و جنس اغلب آنها پشمی بود. به همین دلیل در قدیم رسم بود كه پتوها را ملحفه می كردند.البته یكی دیگر از دلایلی كه باعث می شد در قدیم پتوی بی ملحفه در خانه ها دیده نشود، این بود كه شستن ملحفه پتوها به مراتب برای خانم خانه راحت تر بود تا اینكه بخواهد خود پتو را بشوید. با این همه هنوز هم هستند كسانی كه به عادت قدیم خود، دوست دارند پتوی شان ملحفه داشته باشد یا اینكه پوست های حساسی دارند و فكر می كنند پتوهای ملحفه دار برای پوست بدن شان مناسب تر است و آسیب كمتری به آنها می رساند. برای چنین افرادی پتوهای پشم شیشه ای در بازار وجود دارد كه می توان روی آنها كاورهایی با جنس مختلف كشید و از آنها استفاده كرد. غم لویی  كه از این نوع پتوها در مغازه خود برای فروش دارد، می گوید:«در قدیم تنوع اجناس به اندازه الان نبود.پتوهایی كه جنس زبری شبیه موكت داشتند و به نام پتو سربازی معروف بودند، بیشترین مشتری را داشتند. خانم ها آن نوع پتو را ملحفه و مصرف می كردند اما این روزها پتوهای متنوعی در بازار موجود است كه یكی از انواع آن پتوهای پشم شیشه ای است.مشتری ها می دانند كه پتوهای پشم شیشه ای حتما نیاز به كاور هم دارند.گاهی عروس خانم ها برای جهیزیه شان علاوه بر روتختی های مخصوص عروس، یك پتو و كاور هم می خرند تا بتوانند در شكل اتاق خواب خود تنوع ایجاد كنند اما در واقع كاربرد این پتوها تنها به همین ایجاد تنوع و زیبایی ختم نمی شود.این پتوها برای هتل هایی هم كه می خواهند با عوض كردن گاه به گاه ملحفه ها، بهداشت را حفظ كنند، مناسب است.همچنین برای كسانی كه پوست های حساسی دارند یا شستن پتوها برای شان سخت است.البته چون داخل این پتوها پشم شیشه به كار رفته گرمای مناسبی هم دارند.»

 

كاورهای های پتو

حالا فرض كنید كه تصمیم به خرید یك پتوی پشم شیشه ای گرفته اید.در مرحله بعدی باید حتما برای آن یك كاور هم تهیه كنید.این كاورها در بازار به نام كاورهای روتختی شناخته می شوند، اما اگر نمی خواهید از پتوی خود به عنوان روتختی هم استفاده كنید می توانید یك كاور ارزان تر و با طرحی ساده تر انتخاب كنید تا بتوانید هر روز صبح پتو را تا كنید و درون كمد بگذارید.قیمت كاورها از 60 تا 400هزار تومان و حتی گاهی بالاتر هم در بازار متفاوت است.جنس این كاورها گاهی از ساتن، گاهی تترون و گاهی هم كتان یا مخمل است و ممكن است از اجناس بسیار متنوع دیگر هم برای تهیه كاور استفاده شود.با این حال اگر شما می خواهید برای مصرف همیشگی، این كاورها را خریداری كنید بهتر است از اجناس ضد حساسیت و لطیف تر، كاور خود را انتخاب كنید؛ مثلا كاورهای ساتن یا مخمل بیشتر جنبه زیبایی دارند و برای استفاده هر روزه مناسب نیستند.اگر برای تزئین زیبایی و در واقع به جای روتختی دنبال این كاورها هستید، می توانید از كاورهایی كه گلدوزی یا روبان دوزی شده اند، كاور خود را انتخاب كنید.

 

پتوهای دولایه

یكی از انواع پرطرفدار پتو در سال های اخیر پتوهای دو لایه هستند.این نوع پتوها كه پتوهای جدیدی در بازار محسوب می شوند، از دو لایه نازك كه روی هم قرار گرفته تشكیل می شوند.به همین خاطر، هم گرمای مناسبی ایجاد می كنند و هم با اینكه كاملا پنبه ای نیستند، وزن سبكی دارند و در كمد حجم زیادی را اشغال نمی كنند. نكته مهمی كه   هنگام خرید این نوع پتوها باید به آن دقت كرد این است كه اگر جنس این نوع پتو مرغوبیت لازم را نداشته باشد، ممكن است با شستن، خیلی زود شكل ظاهری خود را از دست بدهد و خراب شود.معمولا دو لایه  نوع نامرغوب این پتوها بعد از شست و شو از هم باز می شود. به همین دلیل پتو، دیگر به درستی تا نمی شود و موقع استفاده به دست و پا می پیچد و كلافه تان می كند.این پتوها كه هم بچگانه و هم یك نفره و هم دو نفره دارند، قیمت شان از 100  تا 200 هزار تومان در بازار متفاوت است.

 

تشك های جمع و جور

در خانه های امروزی اكثرا افراد روی تختخواب می خوابند و شاید دیگر خبری از تشك های كلفت پنبه ای قدیمی در خانه ها نباشد. با وجود این هر خانه ای لازم است كه یك یا دو تشك داشته باشد تا اگر مهمانی از راه رسید و خواست شب بماند، جایی برای خواب داشته باشد.با این حال، كوچك بودن اكثر خانه ها و كمدها این فضا را به افراد نمی دهد كه تشك های حجیم قدیمی را نگهداری كنند.به همین منظور در بازار، تشك هایی با نام تشك سفری موجود است كه نازك و جمع وجور بوده و به خاطر اینكه لایه های نازك پشم شیشه در آن به كار رفته گرمای مناسبی هم دارند.این تشك ها را می توانید همراه خود به سفر هم ببرید.اكثر این تشك ها دارای یك ساك نایلونی هستند كه می توانید برای جلوگیری از كثیف  شدن شان در موقع سفر یا حتی هنگام قرار دادن آن در كمد، از ساك استفاده كنید.از طرفی این تشك ها دارای كاورهای قابل شست وشو هستند و كاورها در طرح های مختلف در بازار روی خود تشك ها به فروش می رسند.قیمت این تشك ها خیلی مناسب است.یك نفره آنها حدود 45 هزار تومان قیمت دارد. این را درنظر داشته باشید كه این تشك ها دو نفره ندارند.

 

سفری ها

پتوهای سفری هم این روزها در طرح های ساده و گل برجسته در بازار پیدا می شوند.

پتوهای سفری كه به نوعی پتوهای بسیار نازك گفته می شود، برای كسانی كه خیلی گرمایی هستند و حتی در زمستان هم نمی خواهند از پتوهای كلفت تر استفاده كنند مناسب است.البته همانطور كه از نام  این پتو ها پیداست، با توجه به نازكی شان، برای سفر هم مناسب هستند.این نوع پتوها اندازه های چندان استاندارد و تعریف شده ای ندارند و هر شركتی با هر قواره دلخواهی دست به تولید آنها زده است.در بازار هم قیمت آنها بین 25تا 65 هزار تومان متفاوت و متغیر است.

 

با الیاف طبیعی

این نوع پتوها گران ترین پتوهای بازار هستند و مشتریان خاص خود را هم دارند.همانطور كه از نامش پیداست از الیاف طبیعی تهیه شده و مناسب افرادی است كه آلرژی یا حساسیت شدیدی به انواع مواد مصنوعی دارند كه حتی پتوهای پنبه ای كه در صد متریال مصنوعی پایینی دارند هم برای شان نامناسب است.قیمت این پتوها كه با نام پتوهای ارگانیك هم در بازار شناخته می شوند از 400هزار تومان شروع می شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *