سفرهای كوتاه اطراف تهران , كوتاه و دلچسب

ماه مبارك رمضان فرصتی برای سفرهای كوتاه اطراف تهران و یافتن فضاهایی دنج و خلوت برای سیر و گردش است. لحظات عرفانی روزه داری در طبیعت و آرامش كنار صدای آب، بسیار دلچسب تر می شود. در این گرمای خردادماه با سفر به بلندی ها و كوهپایه های شرقی تهران از خنكای خوبی بهره مند می شوید و می توانید در كنار خانواده لحظات شادی سپری كنید. علاوه بر آن می توانید گیلاس و آلبالو و نوبرانه میوه های تابستانی را از كنار باغ ها برای دسر افطار خود بخرید. اغلب گردشگاه های اطراف تهران كه كمتر از دو ساعت تا پایتخت راه دارند، پتانسیل مطلوبی برای توسعه گردشگری روستایی به حساب می آیند. در این شماره چند مسیر در شرق و شمال شرق تهران برای گذران ساعاتی از روز یا شب را به شما پیشنهاد می كنیم. دسترسی به این مقصدها متفاوت است.برای این منظور می توانید پس از اذان ظهر از تهران خارج شوید و افطار و سحری را در مقصد نوش جان كنید و پیش از ظهر روز بعد به خانه برسید و از آخر هفته ای خوب بهره مند شوید.

تهران از شرق و شمال شرق سه خروجی دارد؛ بزرگراه یاسینی در منطقه تهرانپارس، گذر از چهارراه مشهوری تهرانپارس و بزرگراه بابایی از میدان نوبنیاد یا انتهای بزرگراه صدر. همه این راه ها شما را به جاده های شمال و شمال شرق می رسانند. موقعیت جغرافیایی تهران در دامنه البرز سبب شده در فاصله ای كمتر از 20كیلومتر به دره ها و رودهای زیبای البرز مركزی برسید كه باغ های میوه و مزارع گسترده، چشم اندازهای زیبایی را در قاب چشم می نشاند.

 

از میان باغ  و آب

یكی از پر ترددترین تفرجگاه های شمال تهران روستاها و دره های اوشان و فشم در 30و 35كیلومتری تهران است. معمول ترین مسیر این منطقه از بزرگراه بابایی كنار شهرك كوثر یا از روی پل استخر می گذرد. بلوار ارتش نیز به این مسیر ختم می شود و مسیر تجریش لشكرك در گردنه قوچك هم به همین مسیر اوشان و فشم منتهی می شود. جاده ای با پیچ های تند و چشم اندازهای زیبایی از رود و باغ های گسترده و طلوع آرام و نرم خورشید انتظارتان را می كشد.در پایین جاده راهی به سوی گلندوك و شهر لواسان می رود كه تابلوی سمت راست آن را نشان می دهد و مسیر مستقیم به فشم می رسد. باغ های فشم از این مسیر خنكای مطبوعی همراه با عطر گل و سبزه و آب، روی تن و شامه می نشاند. فقط كافی ا ست شیشه ها را پایین بدهید تا نسیمی بهشتی از باغ های سبز، چهره تان را نوازش كند. تابلوهای سفیدرنگ نشان از روستاهای بین راه و اطراف دارد؛ آهار، شكرآب، زایگون، گرماب دره و میگون در همان حوالی، تفرجگاه های زیبایی هستند كه با جاده آسفالته مقصد مناسبی برای سفرهای یك روزه به حساب می آیند. روستای آهار در منطقه رودبارقصران قرار دارد. در مسیر، نشانِ روستاهای حاجی آباد و آهار، مشخص شده است. آهار روستایی بزرگ، تمیز، زیبا و پرباغ است. این روستا، ایستگاهی دلپذیر برای پیاده روی یكی، دو ساعته محسوب می شود. می توانید خودروی تان را در میدان آهار پارك كنید و یكی از این دو راه را پیش بگیرید؛ آبشار شكراب یا «ده تنگه». از هر مسیر سبزی كه راه بیفتید باغ های گردو، گیلاس، سیب و آلبالو شما را دربر گرفته اند و سایه چنارها از گرما محفوظ تان می دارند. صدای آواز بلبل ها لحظه ای صحنه را به سكوت وا نمی گذارد و آوای دل انگیز آب همواره جاری است. روستای آهار بین دو رودخانه «شكراب» و «پیش كنك» قرار دارد. این دو رود در پایین دست روستا به هم می پیوندند. برای رفتن به روستای غیرمسكونی ده تنگه باید از پل روی رودخانه مسیر شمال كه پاكوب باغبان هاست بگذرید. باغبان ها برای سركشی و رسیدگی به باغ ها در این مسیر حضور دارند. حدود دو ساعت گلْ گشت در جاده ای باریك میان باغ ها و تماشای آبشارهای كوچك و بزرگ از جاذبه های این مسیر است. آبشارهایی كه در این مسیر قرار گرفته اند، از چشمه های خنك جاری می شوند و آب آشامیدنی نابی دارند. این مسیر با گیاه ریواس و گل های بهاری مفروش شده و برای لگدنكردن شان باید جانب احتیاط را درنظر گرفت. در انتهای مسیر دره سبز كوه های سفیدپوش آهار و قلعه دختر بر فراز بلندی روستا جلوه گری می كند. این قلعه باستانی، آتشكده ای از دوران ساسانیان است كه طبق اسناد موجود مربوط به دوره اردشیر بابكان است. اغلب گردشگران روستای آهار در فصل های مختلف راهی آبشار شكرآب می شوند كه مسیری كوتاه تر به حساب می آید. برای رسیدن به آبشار شكرآب باید از كنار مسجد و آرامگاه سرسبز روستا بین باغ ها زیر سایه چنارها قدم بردارید. جاده پاكوب حدود نیم ساعت بعد شما را به آبشار بزرگ و زیبای شكرآب می رساند.

 

ماهیگیری در كوهستان

شاید نام دریاچه های تار و هویر در شمال شرق تهران را شنیده باشید؛ دریاچه هایی با فاصله حدود 500متر نزدیك هم در ارتفاعات بیش از 3هزارمتری كه آب شیرین و سردی دارند و برای شب مانی در فصل گرما بسیار مطبوع و دل انگیز هستند. موقعیت جغرافیایی منطقه به گونه ای است كه گرداگرد آن را با فواصل متفاوت كوه هایی در بر گرفته كه از سطح دریاچه بین 50تا 500متر ارتفاع دارند. وجود این ارتفاعات در كنار یكدیگر بدون آنكه دره ای آنها را شكافته باشند موجب پیدایی گودالی شده كه دریاچه تار نام گرفته است. دریاچه تار در جهت شمال غرب به جنوب شرق امتداد یافته و طول آن بیش از یك كیلومتر و عرض آن حدود 250متر است. در اطراف دریاچه هیچ گونه پوشش جنگلی و درخت وجود ندارد و بادهای غربی سرد همیشه در این دره می وزد. برای رسیدن به این منطقه كوهستانی زیبا باید راهی جاده فیروزكوه شد. می توان از سه مسیر به این منطقه رسید. در مسیر نخست، پس از ترك تهران طی مسافتی حدود 98كیلومتر به رودخانه دلیچای می رسید. تابلوهای سمت چپ جاده روستاهای «یهر»، «لی پشت»، «مومج»، «دهنار» و «هویر» را نشان می دهند كه باید از آنها گذر كرد و پس از طی 28كیلومتر مسافت به دریاچه تار رسید. مسیر دوم؛ پس از گذر از شهر دماوند در جاده فیروزكوه از جاده آسفالته آبادی «آرو» با جاده خاكی ادامه می یابد. از آبادی آرو كه رد شدید و پل دلیچای و دهنار را كه پشت سر گذاشتید به دریاچه هویر می رسید. در مسیر سوم پس از شهر دماوند می توانید تابلوی روستای «چنار» را پیش گرفته و در جاده معدن برانید. آخر این جاده خاكی، دریاچه تار قرار دارد. راه های خاكی پیش رو، باریك و با پیچ های تند است. آب های جاری گاهی جاده را می شوید.بنابراین رانندگی در آن دقت زیادی می طلبد. دو دریاچه روی هم نزدیك به هفت كیلومترمربع وسعت دارند.  سرشاخه آب‎هایی كه به این دریاچه‎ها می‎ریزند از چشمه های كوه‎های قره‎داغ، سیاه‎چال و شاه‎نشین در شمال و آبراهه های فصلی از جنوب و كوه زرین تامین می شود كه قسمتی از آب آنها وارد دریاچه‎ها می‎شود و قسمتی دیگر، آب رود‎های تار و هویر را تامین می‎كنند. این منطقه دارای آب و هوایی كوهستانی است و برای تفریحات آبی ازجمله شنا ، قایقرانی و ماهیگیری مناسب است.  حیات وحش این منطقه با توجه به تابلوهای یگان حفاظت محیط زیست، شامل قوچ، میش البرزی ، كل و بز است.  از این رو پاسگاه محیط بانی یگان حفاظت محیط زیست دماوند امنیت آن را تامین می كند. آبزیان موجود در دریاچه تار و هویر ماهی قزل آلای رنگین كمانی و زردپر هستند كه برای ماهیگیری می توانید همانجا از پاسگاه پروانه صید دریافت كنید. سالانه بیش از 120هزار نفر از این منطقه بازدید می كنند كه بخش خصوصی امكاناتی از قبیل چادرهای موقت و سرویس بهداشتی برای گردشگران با هزینه ای كم تهیه كرده است.

 

گردش و درمان

یكی از منطقه های جذاب برای سفرهای یك روزه یا ماندن یك شبه كه در رفع خستگی، بسیار مؤثر است، نقطه اتصال استان های تهران به مازندران در جاده هراز است. چشمه های آب گرم در بیشتر استان ها و مناطق ایران به ویژه در دامنه كوه ها وجود دارند و بسیاری از آبادی ها به همین دلیل شهرت و اهمیت یافته اند. این آب ها به دلیل داشتن مواد شیمیایی، دارای رنگ، بو یا مزه خاصی هستند. برخی تركیبات گوگرد (سولفور و سولفات) به آب، رنگ شیری یا آبی می دهند. آب گرم های دارای تركیبات آهن، رنگ سرخ یا اُخرایی و مزه گس دارند. نمك های دیگر، مانند كلرو سدیم (نمك طعام) و یدور سدیم، آب را شور یا تلخ می كنند. این آب ها آشامیدنی نیستند، اما برای درمان بیماری های پوستی و درد مفاصل، كاربرد پزشكی دارند و یكی از جاذبه های مهم گردشگری سلامت محسوب می شود. یكی از این آب گرم های مشهور در 70كیلومتری شمال شرق تهران قرار دارد. بخش لاریجان در جنوبی ترین منطقه استان مازندران واقع شده و به عنوان بزرگ ترین بخش كشور، مقصدی جذاب برای پایتخت نشینان به حساب می آید. لاریجان دارای دو شهر رینه و گزنگ است كه جمعیت آن در تابستان بیش از 70هزارنفر می رسد و در زمستان به حدود 10هزار نفر كاهش می یابد. یك حمام بازمانده از دوره شاه عباس صفوی در شهر رینه كنار آب گرم، نشان از قدمت گردشگری درمانی در ایران دارد. در روستاهای لاریجان چشمه های آب معدنی فراوانی یافت می شود كه خاصیت درمانی دارند و در معالجه بیماری های پوستی، مفصلی، عصبی و گوارشی مؤثرند. چشمه های «آب اسك»، «آب گرم لاریجان» و «استراباكو»با حمام های آب معدنی (گوگردی) از آن جمله اند. تقریبا در همه نقاط لاریجان چشمه و رودخانه های فراوانی وجود دارند. این منطقه دریاچه های كوچك محلی دارد كه هنگام طغیان رودها در قسمت هایی كه سطح آب های زیرزمینی بالا است به وجود می آید و برای كشاورزی، صید و شكار مورد استفاده قرار می گیرد.

روستای آب گرم را می توان گردشگرپذیرترین روستای این منطقه نامید كه این موقعیت  مدیون چشمه آب گرم لاریجان است. در این روستا حمام های آب گرم فراوانی وجود دارند كه جمعیت زیادی را در فصل های مختلف به سمت خود جلب می كنند. این روستا شامل یك خیابان اصلی است كه در هر دو سوی آن تعداد زیادی فروشگاه برای رفع نیازهای گردشگران وجود دارد. از چشمه آب گرم لاریجان در هر دقیقه حدود یك هزارلیتر آب خارج می شود كه درجه حرارتی بین 65تا 70درجه سانتی گراد دارد. مزه این آب، نامطبوع و بوی هیدروژن سولفور دارد و رنگ آن زلال است. این چشمه دارای املاح بی كربنات منیزیم است و برای بیماری های پوستی، زخم های كهنه، رماتیسم، بیماری های مجرای تنفسی و ناراحتی های عصبی سودمند است.

منطقه لاریجان در دامنه شرقی شمال قله دماوند واقع شده و برای رسیدن به آنجا باید به جاده هراز وارد شوید و حدود 70كیلومتر را بپیمایید تا پس از شهر پلور به تابلوی «گزنك»در سمت چپ جاده برسید. در این بخش لاریجان از راه اصلی جدا شده و به سمت غرب در مسیر كوهستانی و آسفالته ادامه می یابد و پس از عبور از روستای ییلاقی «گزانه» به آب گرم می رسد.

 

مسیر سبز و خرید گیلاس

یكی از جاذبه های شمال شرق تهران دریاچه سد لتیان و گشت و گذار در روستاهای اطراف و بالادست آن است. سد لتیان نزدیك ترین دریاچه سد به پایتخت محسوب می شود. برای رسیدن به این مسیر سبز، می توان از جاده سد واقع در شهر جاجرود حركت را آغاز كرد. مسیرهای دیگر، خیابان های شریعتی و وسكاره در رودهن و جاده فاز 11از شهر پردیس است. در این بخش از دامنه ها و ارتفاعات البرز مركزی جاده ای آسفالته حدود 50كیلومتر بین باغ ها و مزارع بزرگ كشیده شده و می تواند ساعاتی دلپذیر را برایتان رقم بزند. مسیر پیشنهادی ما از سمت جاجرود و توقف كنار دریاچه سد لتیان است. رودخانه زیبای جاجرود به این دریاچه وارد می شود و چشم اندازهای زیبایی پیش چشم تان می گذارد. سایه هایی زیر درخت های بید و چنار فضای استراحت و لمیدن كنار دریاچه و رودخانه را فراهم می آورند و آخر هفته ها شهروندان بسیاری به این منطقه می آیند. همین مسیر كنار دریاچه سد را كه ادامه دهید و از كنار نیروگاه قدیمی برق گذر كنید. سمت چپ جاده، رودخانه جاجرود قرار دارد و سمت راست كوه و منطقه حفاظت شده جاجرود. در این جاده جابه جا می توانید پیاده شده و عكس های یادگاری سبزی بگیرید كه چشم اندازهای زیبایی با خانه های ویلایی و روستایی محصور در باغ ها را به نمایش گذاشته اند.

اكنون به روستاهای چهارباغ و برگ جهان می رسید. رستوران های كنار جاده در ماه مبارك رمضان افطاری های خوش خوراكی تهیه می بینند. در امتداد این مسیر دو سوی جاده باغ های گیلاس، گلابی و گردو قد برافراشته كه در این فصل گیلاس ها رسیده و كنار جاده به فروش می رسند. روستای لوارك و سپس كلان در امتداد این مسیر قرار دارند. از روستای كلان كنار نگهبانی سازمان آب جاده ای فرعی شما را پس از پیچ و خم های زیاد به فاز 11پردیس و میدان امام خمینی (ره) در این شهر می رساند. ادامه مسیر كه با رنگ سیاه روی دیوارها نوشته شده به سوی روستای ایرا و پارك ملی لار می رود. روستای ایرا آخرین روستای استان تهران در ارتفاعات البرز به حساب می آید. از ضلع شمالی این روستا پاسگاه محیط بانی پیداست. برای ورود به لار باید با پرسنل آنجا هماهنگ كنید تا از مقررات ورود به پارك های ملی باخبر شوید. پارك ملی لار بین استان های تهران و مازندران واقع شده و خود مقصدی متفاوت و جاذبه ای كم نظیر برای گشت و گذار یك روزه محسوب می شود. در تمام طول مسیر باغ ها، خنكای خوبی به جان جاده می ریزد. رودخانه ای كه از میان روستای ایرا می گذرد از چشمه های منطقه لار جاری شده و كنار این رودخانه قهوه خانه ای سنتی انواع غذاهای افطاری را آماده و پذیرایی می كند. این قهوه خانه پاتوق اهالی منطقه شده و می توانید از راهنمایی های شان برای توقف بیشتر بهره بگیرید.

پس از ایرا روستای جدید و قدیم جورد واقع شده است. اغلب معماری قدیم این روستا پلكانی است و بام هر خانه حیاط همسایه دیگر به حساب می آید. این روستا نیز مانند ایرا با شیب تند در حاشیه رودخانه بین باغ ها قرار گرفته و چشم اندازهای زیبایی در قاب نگاه می نشاند. بالاتر از روستا جاده ای فرعی شما را به زیارتگاهی قدیمی می رساند كه در حیاط آن كوه های تهران تا مازندران را مشاهده می كنید. ادامه مسیر به روستای «آردینه» در شمال شرقی جورد می رسد كه آب زیاد و وجود چشمه های متعدد آن گاهی موجب رانش كوه می شود. ارتفاع آردینه كمتر و دسترسی به رودخانه بیشتر است. پس از آردینه روستای «وسكاره» قرار گرفته كه اگر موفق به یافتن جای پارك شوید، می توانید كنار رودخانه نشسته و به آوای پرخروش آب گوش جان بسپارید. ورودی روستای وسكاره باغی با دیوارهای سنگچین است و شاخه های درختان میوه از سر دیوارها بیرون آورده و زیبایی خاصی به این جاده یك كیلومتری تا میدان آبادی بخشیده است. امروزه در بالادست روستای وسكاره اقدام به شهرك سازی  كرده اند و در این بالادست خبری از باغ و بستان های حاشیه رودخانه نیست. پس از پشت سرگذاشتن وسكاره به شهر رودهن می رسید كه از كنار آرامگاه این شهر گذشته و دوراهی می شود و هر دو خیابان شما را به بلوار اصلی رودهن (امام خمینی) می رسانند.

 

شاهكار معماری

یكی از مناطق جذاب و نزدیك تهران در شمال شرق و پس از شهرستان فیروزكوه قرار دارد. منطقه پل سفید یا همان سوادكوه به عنوان نخستین شهر مازندران در مسیر فیروزكوه به شمال دارای دو جاذبه زیبای پل ورسك و دریاچه شورمست است.

پیشنهاد ما برای این سفر حركت پس از اذان ظهر است. تهران را به مقصد فیروزكوه ترك كرده و پس از حدود یكصد كیلومتر به این شهر كه بام ایران لقب دارد، می رسید. قبل از رسیدن به فیروزكوه ریل راه آهن تهران- شمال در سمت راست جاده مشخص است. مسیری زیبا با كشتزارهای بزرگ گسترده كه اغلب به صورت مكانیزه زیركشت قرار دارد. روستاهای زیبای بسیاری سر راه قرار دارند كه هر كدام می توانند جاذبه ای دیدنی به شمار آیند. مقصد اما دریاچه شورمست در سواد كوه است. پس از شهر فیروزكوه به گردنه مشهور «گدوك» می رسید. این نقطه مرتفع حد فاصل استان های تهران و مازندران محسوب می شود كه اغلب روزهای سال، مه آلوده و زیباست. خطوط راه آهن همچنان در تعقیب جاده گم و پیدا می شود. پس از گردنه گدوك سه خط راه آهن در شیب تند و تیز كوه می بینید كه به سه خط طلا مشهور شده و منظور تصمیم طلایی برای گذر ریل از این شیب تند است. راه آهنی را كه از این كوه گذشته است، به صورت زیگزاگ رسم و تعبیه كرده اند تا قطار با وزن بالا بتواند از آن بگذرد و در شیب تند دچار سانحه سقوط نشود. هنوز 15كیلومتر از فیروزكوه دور نشده ایم كه سمت راست جاده روی دیوار با رنگ سیاه پیكانی كشیده و زیرش نوشته شده؛ به طرف پل ورسك و آبشار زیبا. یك فرعی كوچك شما را وارد روستای ورسك كرده و از بدو ورود متوجه می شوید زیر پل تاریخی قرار گرفته اید كه با عنوان شاهكار معماری در كتاب ركوردها ثبت شده است. این پل از معماری پل های ساسانی بهره برده و بدون كاربرد سازه فلزی روی آجرچین و ملات قرار دارد و بیش از 80سال محل عبور قطارهای مسیر تهران-شمال است. در تاریخ جهانی این پل نام پیروزی به خود گرفته كه دلیلش ایجاد مسیر ارتباطی برای رساندن آذوقه و نیرو برای متفقین و شكست آلمان در روسیه در جریان جنگ جهانی دوم بود. معمولا اگر قطار روی پل نباشد خودرویی سنگین مشغول بازدید و مرمت پل است. زیر دهنه پل سختون های بلند قرار گرفته اند كه كمی جلوتر و در خلاف جهت رودخانه به سنگ هایی با شماره می رسید. بیشتر گروه های صخره نوردی تهران و قائمشهر برای تمرین از این صخره ها استفاده می كنند. رود جاری زیر پای تان از آبشار ورسك جاری می شود و در سمت راست مسیر آبشار پیداست. با پیاده روی 20-15 دقیقه ای پای آبشار می رسید و می توانید حسابی احساس خنكی و طراوت پیدا كنید. مسیر ورسك را به سوی شهر سوادكوه ادامه دهید تا وارد این شهر شوید. فاصله تهران تا این شهر نزدیك به 170كیلومتر و حدود دوساعت و نیم زمان می برد، اما ارزش رانندگی در این جاده زیبا را دارد. سمت چپ جاده كه ضلع غربی این شهر است تابلویی نام دریاچه شورمست را نشان می دهد. از روی پل رودخانه و ریل راه آهن بگذرید و مسیری آسفالته را در این جاده فرعی پی بگیرید تا پس از پنج كیلومتر به محوطه پاركینگ دریاچه وارد شوید. هزینه ورودی و پاركینگ پنج هزار تومان است. بخش خصوصی مدیریت این منطقه گردشگری را در اختیار گرفته و از نصب آلاچیق برای شب مانی تا نظافت اطراف دریاچه را عهده دار است. این دریاچه طبیعی حدود 15هزار مترمربع وسعت دارد و حدود پنج متر عمق كه محل زندگی انواع ماهی، قورباغه و مارهای آبی است. با نشستن و تماشای ساحل دریاچه، اكوسیستم آبی زیبایی را تماشا می كنید. اطراف دریاچه پر از درخت های جنگلی است كه مسیر پیاده روی را جذاب تر می كند. اگر از شهر غذا تهیه كنید می توانید حتی سحری خود را كنار دریاچه میل كنید و پس از اذان صبح به سوی تهران بازگردید.

 

تفرجگاه شاهی

دشت هویج كه در شمال روستای افجه قرار دارد، شاید نام و نشانش را در ضلع شمال شرقی میدان گلندوك بارها دیده باشید. در روزگاری دورتر بخش وسیعی از زمین های این دشت به كاشت هویج اختصاص داشت، اما امروزه اثری از این كشتزارها به چشم نمی خورد و تبدیل به طبیعتی ناب شده كه می تواند آخر هفته خوشی را برای تان رقم بزند. بین راه، كشتزارها و باغ های زیادی می بینید. با این حال باغ های گیلاس در این فصل مشهودتر است. مسیرهای رسیدن به لواسان در ابتدای این گزارش گفته شد. پس از گردنه قوچك كه به منطقه لواسان سرازیر شدید تابلوی سمت راست را پی بگیرید تا به میدان گلندوك در مركز شهر لواسان برسید. از اینجا برای رسیدن به دشت هویج ۲ مسیر پیش روی تان قرار دارد؛ اولی مسیر پنج كیلومتری از تابلوی ضلع شمال شرقی امتداد می یابد. راه دوم نیز از همین نقطه آغاز و پس از دورزدن محله ای با ۸ كیلومتر مسافت به طرف شمال شرقی می رود.

در روستای افجه جای پارك بیابید و اگر اهل دیدن بناهای قدیمی هستید سری به بافت قدیمی روستا بزنید. حمام تاریخی روستا در مركز بافت قدیمی واقع شده كه دارای دو بخش مجزای زنانه و مردانه است و از دوره صفویه تاكنون با طاق ها و گنبدهای عرقچین و قوس های جناغی، همچنان فعال است و مردم روستا از آن استفاده می كنند. با پشت سر گذاشتن آبشار و دیدن معماری خاص حمام افجه به محله های قدیمی و بافت های اصیل این روستا می رسیم كه در فاصله های نزدیك به هم قرار گرفته اند. اگر به محله چراغان بروید ضمن تماشای بافت قدیمی می توانید سقاخانه حضرت ابوالفضل(ع) را از نزدیك ببینید. این سقاخانه و درخت چنار كهنسالی كه چهار قرنی را پشت سر گذاشته بین مردم منطقه لواسان از شهرت زیادی برخوردارند. از شمال روستا، باید پیاده راهی دشت هویج شوید. كوهستانی بودن جاده باعث شده برای رسیدن به دشت هویج در تابستان حدود یك ساعت و نیم پیاده روی كنید. این مسیر بین باغ های سبز گیلاس، آلبالو و گردو قرار دارد و به هیچ روی خسته كننده نیست. در این منطقه كوهنوردانی را می بینید كه برای صعود به قله های آتشكده، ساكا، یخچال و مهرچال از این مسیر حركت می كنند. در ضلع شمالی دشت هویج پس از گردنه «افجه بشم» جاده ای وجود دارد كه بعضی جاهای آن هنوز سنگفرش مانده و در قدیم كالسكه شاهی از آن می گذشت، تا دشت لار ادامه دارد. آنها از این جاده برای شكار و تفرج استفاده می كردند. كاروانسراهای دوره صفوی را كه آن سوی دیواره صخره ای و انتهای دره واقع شده می توان مشاهده كرد. در امتداد این مسیر آبشار پسچویك در فاصله 1/5  كیلومتری شمال شرقی روستا و در منطقه یال كوه كه مشرف به دشت هویج است، قرار دارد. این آبشار حدود ۱۵ متر ارتفاع دارد و اطرافش پوشیده از درخت های افراست. آبشار زیبای موآب در سینه كش قله ساكا و قبل از دشت هویج واقع شده كه ۱۸۰ متری ارتفاع دارد و پرآب و خروشان است. در شمال غرب دشت هویج و در مسیر صعود به قله آتشكده دشت «سبواستان» با درختان گردو و گیلاس خودنمایی می كند و آبشار چرند به ارتفاع ۴۵ متر از دامنه كوه به دره پایین دست آن سرازیر می شود.

قلعه بلند «سربند» یا «ساكا» از ارتفاعات منطقه بر روستاهای امامه، راحت آباد، ناصرآباد، افجه و بخش عظیمی از لواسان اشراف دارد كه جزو قدیمی ترین بناهای منطقه به شمار می آید و قدمت آن حداقل به سده های دوم و سوم دوره اسلامی می رسد. این قلعه تا دوره صفوی فعال بوده و توسط اقوام بومی مورد استفاده قرار می گرفت و اكنون نیز در ردیف آثار ملی قرار دارد.

 

طبیعت بكر جهانی، كنار پایتخت

دشت لار یكی از زیباترین دشت های طبیعی فلات ایران است كه در 70كیلومتری شمال شرق پایتخت واقع شده و جزو تقسیمات استان مازندران به حساب می آید. این دشت از روزگاران كهن، اردوگاه  و تفرجگاه پادشاهان در فصل گرما بوده است. دشت لار، نمونه ای شاخص از زیستگاه های كوهستانی به شمار می آید كه سال ۱۳۵۴ به پارك ملی تبدیل و از سال ۱۳۶۱ طبق مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست به عنوان منطقه حفاظت شده اداره می شود و از سال ۱۳۷۰ بعضی از مناطق آن برای شكار و تیراندازی ممنوع اعلام شد.

پارك ملی لار در دامنه جنوبی رشته كوه های البرز قرار دارد. از قسمت شمال به كوه های نور، از غرب به خاتون بارگاه و روستای گرمابدر، از جنوب به لواسانات و از شرق به كوه دماوند و پلور محدود می شود. دریاچه ۲۰ كیلومتری لار یكی از مراكز تفریحی این منطقه است.

برای رسیدن به این دشت سرسبز از قدیم مسیرهای متعددی وجود داشته، اما مرسوم ترین مسیر فعلی از پلور به لار می رسد. جاده هراز از انتهای بزرگراه بابایی آغاز می شود. در این مسیر حركت كرده و با عبور از رودهن و آبعلی به گردنه امامزاده هاشم می رسید و پس از آن، مسیر سرپایینی شده و با طی چند پیچ و 3-2كیلومتر، منظره بی نظیری از كوه دماوند را مشاهده خواهید كرد كه می توان پیش از رسیدن به ساختمان راهداری، توقفی كرده و عكسی یادگاری با این كوه زیبای دیرین گرفت. كمتر از ۱۰ دقیقه بعد به پلور می رسید. تابلو ی چشمگیری وجود ندارد و بهتر است دنبال مجسمه طلایی رنگ كوهنورد در سمت چپ بگردید و از همانجا به جاده فرعی وارد شوید. به هرحال باید جاده آسفالته و پر پیچ و خم را ادامه دهید و همه جا از فرعی های سمت راست یا چپ بپرهیزید. در كمتر از یك ربع به محیط بانی سد لار خواهید رسید. این مسیر از سه راهی پلور تا پست ورودی پاسگاه محیط بانی دلیچای (ورودی شرقی پارك ملی لار) امتداد یافته و دسترسی به پارك ملی لار را از طریق جاده آسفالته ممكن می سازد.

مسیری نیز از طریق روستای گرمابدر (در شهرستان شمیران ـ بخش رودبار قصران) به سمت غرب پارك ملی لار وجود دارد كه صعب العبور است و قبلاً مورد استفاده دامداران قرار می گرفت. این مسیر به دلیل استفاده شكارچیان غیرقانونی، به وسیله مأموران حفاظت محیط زیست، مسدود شده  است. مسیر دیگر از بخش جنوبی لار و از پاسگاه محیط بانی ایرا آغاز می شود. این مسیر خاكی و صعب العبور است و اغلب دامداران و عشایر با نیسان های آبی از این مسیر تردد می كنند. روستای ایرا به جاجرود و رودهن نزدیك است. یكی دیگر از مسیرهای رسیدن به لار كه كوهنوردی حرفه ای به حساب می آید از روستای افجه در منطقه لواسان آغاز می شود. لواسان- افجه- دشت هویج- به سمت قله پرسون- از روی گردنه به سمت دشت لار بروید كه نزدیك امامزاده پنج تن به رودخانه لار خواهید رسید. مسیر های كوهستانی دیگری نیز وجود دارد كه همراه با كوهنوردی هستند.

در فصل بهار پیش از ۱۵ خرداد امكان عبور با خودروی شخصی از پاسگاه محیط بانی وجود ندارد (به دلیل فصل زاد و ولد حیوانات)، لذا درصورتی كه تمایل به ورود به منطقه را دارید باید حداقل ۲ كیلومتر راه را پیاده بپیمایید تا به نخستین نقطه دسترسی دریاچه سد برسید. ادامه همین مسیر پس از ۵ كیلومتر به رودخانه دلیچای و ۱۰ كیلومتر بعد به رودخانه سفید آب می رسید و پس از طی ۲۰ كیلومتر به منطقه تفرجگاهی انتهای سد رسیده اید.

هنگام رفتن به لار باید درنظر داشته باشید كه روزها، آفتاب تند و تیزش پوست را می سوزاند و هیچ سایه ای و درختی در این دشت بلند نیست. البته شب ها سرد و گاه همراه با تگرگ و برف است كه این عوامل خود بر جذابیت های بیشتر لار می افزاید. دشت وسیع لار محصور بین كوه هاست و تا چشم كار می كند نهر و آب و سبزه در آن دیده می شود. این نهرها و رودها مامن ماهی قزل آلای خال قرمز از نادرترین گونه های آبزی جهان است. این ماهی ها لای چمن های كناره رودها و بین سنگ ها در رفت وآمدند. این ماهی در آب شیرین و رودخانه و دریاچه تغذیه می كند و در فصل پاییز برای تخم ریزی عكس جریان آب را در پیش گرفته و به سمت سرچشمه های رودخانه رهسپار می شود. قزل آلا اصولا یك ماهی شكارچی و پراشتهاست. این ماهی از خانواده آزادماهیان است و نسبت به تغییرات دما و مواد غذایی حساسیت خاصی از خود نشان می دهد. این ماهی هنگامی كه پناهگاه مناسبی برای خود دید به راحتی آنجا را از دست نمی دهد و از نوع رنگین كمانی باهوش تر است. ماهی قزل آلای خال قرمز از گونه های حمایت شده كشور محسوب می شود و در فهرست سرخ اتحادیه جهانی حفاظت IUCN در طبقه در آستانه انقراض (EN) قرار دارد.

آسمان لار بیش از آسمان هر دشتی شاهد پرواز پرنده هاست. كارشناسان تاكنون حدود یكصد گونه پرنده در دشت لار مشاهده و ثبت كرده اند كه عقاب طلایی به عنوان بزرگ ترین گونه عقاب بومی منطقه محسوب می شود. كبك، سارگپه، درنا، فلامینگو، دلیجه وپرنده های دیگری كه در آسمان لار قابل رویت است. عقاب طلایی، گونه ای بی همتا تنها در این حوزه از ایران زیست می كند و بومی این منطقه است. در دشت و كوه های اطراف این منطقه انواع پستانداران زندگی می كنند كه شاید به راحتی دیده نشوند. كل و بز، قوچ و میش البرز مركزی، خرگوش، سمور، خرس قهوه ای، پلنگ، گرگ، روباه، گراز و گربه وحشی در این دشت مرتفع و كوهستان های پیرامونش زیست می كنند. وجود زیستگاه امن و مناسب باعث رشد جمعیتی مناسب پستاندارانی مانند كل و بز شده است. دشت مسطح لار برای پیاده روی بسیار مناسب است، اما باید مراقب خزندگانش بود و برای طبیعت گردی بهتر است از گتر استفاده كنید. انواع افعی؛ دماوندی و البرزی، مارهای جعفری، مارمولك، بزمجه، لاك پشت و قورباغه از انواع دوزیستان و خزندگان این منطقه محسوب می شوند.

غنای طبیعی لار صرفا به جانوران محدود نمی شود. در این پارك ملی حدود ۴۰۰ گونه گیاهی شناسایی شده كه نزدیك به ۳۳۸ گونه گیاهان دائمی و چند ساله هستند. از گونه های گیاهی موجود، حدود ۳۵ گونه آن انحصاری ایران است.جذابیت این منطقه به پوشش گیاهی متنوع و جالب آن است. شماری از گیاهان این دشت خوراكی و دارویی هستند و طرفداران زیادی دارند. گون ، خرگوشك و آویشن (اوشم) و شنگ، لواش، سیرك (تلم)، پیازك، قارچ وحشی، كاسنی، گلپر (الرگ)، شیرین بیان، باریجه، چای كوهی، بارهنگ و والك نمونه هایی از گیاهان دشت لار و بلندی های آن به شمار می روند. زنبق وحشی بنفش و ارغوانی، مرغك و گل زرد و شقایق، دشت لار را در بهار رنگارنگ كرده و زیبایی آن دو چندان به چشم می آید. وجود گیاهان چراگاهی و تنوع زیاد گل  و گیاه عشایر منطقه را به زنبورداری ترغیب كرده است. از این منطقه به علت وجود ارزش ها و جاذبه های طبیعی و چشم اندازهای زیبا به عنوان یك منطقه اكوتوریستی و تحقیقاتی برای پژوهش و آموزش نیز استفاده می شود.

لار پر از رودها و چشمه هاست. می توانید نشان رودهای دیو آسیاب، لار، سفیدآب، الرم، ورا رود، چهل بره، آب سیاه چال، آب امام پهنك را از عشایر منطقه یا محیط بانان بگیرید. همه این رودها به سد لار سرازیر می شوند و بخشی از آب شرب تهران را تأمین می كنند.

 

ماهیگیری؛ ورزشی برای تمركز

دوستداران ماهیگیری هر هفته برای صیدماهی به پارك ملی لار می آیند. فصل مجاز صید ماهی معمولا از اول خردادماه هر سال آغاز می شود و تا شهریور ادامه می یابد. دوستداران این ورزش با كسب پروانه ویژه صید روزانه كه در واحدهای محیط زیست قوشخانه در ضلع جنوبی و همچنین در پلور و دلیچای در ضلع شرقی ارائه می شود، می توانند به صید ماهی بپردازند. سد لار در مرز استان مازندران و تهران واقع شده و جزو پارك ملی لار محسوب نمی شود. دریاچه سد لار به دلیل نزدیكی به كوه دماوند و واقع بودن در منطقه دشت لار به یكی از گردشگاه های اطراف تهران تبدیل شده كه در سال های اخیر به عنوان مركز پرورش ماهی قزل آلا و ماهیگیری و همچنین ورزش هایی مانند اسكی روی آب مورد استفاده قرار می گیرد. محدوده پارك ملی لار فاقد نقاط مسكونی دائمی (شهر و روستا) است و در حاشیه و حریم آن نیز نقاط شهری و روستایی وجود ندارد، اما این یكی از زیست بوم های مهم عشایری به حساب می آید كه بنا به پروانه چرا دوره ییلاقی خود را در آن سپری می كنند.

 

راهپیمایی در رودخانه

تنگه واشی كه حدود ۱۷ كیلومتری شمال غربی فیروزكوه قرار گرفته است، با داشتن آب و هوای مناسب در تابستان ها، میزبان گردشگران بسیاری است. حركت در رودخانه  بین یك دره سنگی به ارتفاع یكصد متر هیجان های خاص خودش را دارد. نزدیكی این تفرجگاه زیبا به پایتخت امكان سفر یك روزه را فراهم كرده است. در سال های اخیر، بسیاری از مؤسسه های گردشگری تورهای چندی برگزار كرده كه باعث افزایش شهرت این منطقه شده است. این مكان شامل دو تنگه است كه تنگه اول به «واشی» و تنگه دوم به «سا» معروف است. در انتهای تنگه دوم آبشاری با ارتفاع ۱۵ متر قرار دارد. مسیر پیاده روی از ابتدای تنگه اول طی سه بخش انجام می شود. مسیر تنگه اول تا ابتدای دشت ساواشی حدود ۲۵۰متر. راهپیمایی دشت زیبای ساواشی حدود ۱۷۰۰متر و مسیر تنگه دوم تا رسیدن به آبشار حدود ۸۰۰متر می شود.برای رفتن به تنگه واشی باید مسیر فیروزكوه را تا نزدیكی شهر ادامه داد. حدود 2كیلومتری فیروزكوه، تابلویی در آن سوی جاده مسیر تنگه واشی را نشان می دهد. پس از ورود به یك جاده فرعی و ۱۰ كیلومتر رانندگی در كنار گندمزارها و كشتزارهای سیب زمینی و باغ های بزرگ با دیوارهای كاهگلی، روستای جلیزجند با باغ های گیلاس و گردو جلوه گری می كند. بعد از عبور از روستا و طی 5/4كیلومتر در جاده ای كه میان دشت و كنار جوی های پرآب زلال، احداث شده، محل پیاده روی تنگه ساواشی شروع می شود. در محدوده اطراف تنگه واشی، گیاه كمیاب «باریجه» كه در صنایع دارویی كاربرد بسیاری دارد، دیده می شود، اما به دلیل كمیاب بودن، چیدن آن جرم شناخته شده و پیگرد قانونی دارد.تنگه واشی علاوه بر طبیعت زیبا، دارای آثار تاریخی است. یكی از سه كتیبه معروف دوره قاجار در این تنگه قرار دارد. دو كتیبه دیگر در چشمه علی شهر ری و كتیبه شكل شاه در پشتِ تونل «وانا» در جاده هراز واقع شده است. این كتیبه ها را به دستور فتحعلی شاه قاجار كه مدتی در شیراز زیسته و آثار گذشتگان را بر سنگ ها دیده بود، بر این دیواره ها نقش زده شده اند. كتیبه ای كه در تنگه ساواشی حجاری شده ابعادی به طول هفت و عرض شش متر دارد. بزرگ ترین نقش برجسته این كتیبه ها، نقش شكارگاه با تصویر اسب، نیزه و شكارهایش است كه در اطراف آن می توان فرزندان فتحعلی شاه؛ عباس میرزا، علی قلی میرزا و علی نقی میرزا و نوادگانش را در حال شكار دید. این كتیبه كه حدود سال ۱۸۵۵ میلادی به گونه ای در دل كوه حك شده كه از بارش باران و تابش آفتاب در امان بوده  است.

 

نكته هایی برای مسافران

چنانچه به دنبال آرامش و سكوت هستید روزهای وسط هفته را برای رفتن انتخاب كنید، اما اگر به دنبال هیجان و شادی با جمع هستید روزهای جمعه را به شما پیشنهاد می كنیم. شلوغی میان این همه آب جاری از كوه های ساواشی، شما را به هیجان می آورد و باعث آزارتان نخواهد شد.از پوشیدن دم پایی جدا خودداری كنید؛ چرا كه سنگ های نوك تیز این مسیر باعث ایجاد خراش و درد در پای تان می شود. احتمال لیز خوردن و افتادن نیز با دمپایی بیشتر است. پوشیدن یك كفش ورزشی برای طی این مسیر و گذر از رودخانه را پیشنهاد می دهیم.

تنگه واشی مكان مناسبی برای همراه بردن كودكان زیر 7سال نیست. مسیر طولانی است و مجبور می شوید بیشتر طول راه، كودك را در آغوش بگیرید كه موجب خستگی خودتان می شود. با وجودی كه در آب های جاری راه می روید، یك یا دو بطری كوچك آب معدنی همراه داشته باشید. دیواره های بلند تنگه اجازه ورود آفتاب به اعماق دره را نمی دهد و معمولا آب در این بخش از مسیر سرد است. حتما كیسه ای برای ریختن زباله و بطری های خالی همراه داشته باشید.

 

نكاتی برای سفر به لار

به دلیل دوری چشمه ها و حضور دام در مسیر رودها پیشنهاد می كنیم آب آشامیدنی همراه داشته باشید. در دشت لار، امكان دسترسی به موبایل وجود ندارد. برای ماندن در لار این وسایل را همراه داشته باشید: لباس گرم، جعبه كمك های اولیه، كرم ضد آفتاب، كلاه و پیراهن آستین بلند برای جلوگیری از سوختگی برای پوست های حساس و كیسه خواب و چادر به دلیل بارندگی زیاد. به علاقه مندان ماهیگیری هم قلاب شماره ۶، ۷ یا ۸ با نخ شماره ۳۵-۴۰ و سرب شماره ۳ دوكی شكل برای پرتاب بیشتر و طعمه نیز كرم و پشه مصنوعی و لارو پیشنهاد می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *