این روزها برای سفر به استان گلستان آماده شوید

وقتی که اسم سفر به میان می آید بیشتر اوقات یکی در خانواده پیدا می شود که بگوید؛ بریم شمال. اصولا سفر به شمال برای ما ایرانی ها خاطرات شیرین و مشترکی را به همراه می آورد؛ از دریا وجنگل گرفته تا جوجه کباب پزان و انواع کلوچه های خوشمزه و – البته- به اضافه ترافیک های حوصله سر بر جاده! در همین راستا این بار  قصد داریم سری به استان گلستان؛ یکی از استان های شمالی خوش آب و هوا و سرسبز کشورمان بزنیم. از آن جایی كه نقاط تفریحی و دیدنی استان گلستان زیاد است، ما این گزارش را در دو قسمت تقدیم شما می كنیم. در بخش نخست این گزارش كه اینك آن را خواهید خواند، سری به گرگان ؛ مركز استان و شهرهای نزدیك آن از جمله: بندرگز، كردكوی و بندر تركمن زده ایم و برخی از جاذبه های طبیعی و تاریخی آنها را برای شما فهرست كرده ایم. این را هم در نظر داشته باشید كه بهترین زمان برای سفر به گرگان همین فصل بهار است؛ چرا كه تابستان های  آن گرم و سوزان است.پس زیاد معطل نكنید، چمدان ها ی تان را بردارید و با ما همسفر شوید.

پیش زمینه تاریخی

بر پایه یافته های باستان شناختی و تاریخی پیشینه سرزمین گلستان به هفت هزار سال پیش و در غار کیارام واقع در روستای (فرنگ) بخش گالیکش به دوران پارینه سنگی بر می گردد. این سرزمین تاریخی تا سده هفتم هجری به نام ایالت گرگان و از آن پس تا آغاز سده دهم به نام استرآباد خوانده  می شد. این منطقه در نوشته های دوران اولیه اسلامی به نام (جرجان) و از اسفند ۱۳۱۶ گرگان نامیده شد. این استان تا سال ۱۳۷۶ بخشی از استان مازندران بود، اما در آن سال به صورت استانی مستقل درآمد و شهرستان گرگان به عنوان مرکز آن برگزیده شد. بیشتر شهرهای کنونی استان گلستان حاصل گسترش روستاها  هستند و به عبارتی روستا- شهر به شمار می آیند. با این همه، شهرهای گرگان و گنبدکاووس ریشه در تاریخ دارند. روستاهای استان گلستان به صورت فشرده و نزدیک به هم قرار دارند.بافت قومی شهر گرگان متنوع است و به موازات فارس ها اقوامی چون: تركمن ها، ترك ها، كردها و قزاق ها نیز زندگی می كنند. همچنین  از گذشته های دور مردمانی از سیستان، شاهرود و دیگر جاهای ایران به این شهر مهاجرت كرده اند. به همین علت جدای از گویش گرگانی كه از چند دهه پیش به این سو به تدریج كمرنگ شده ، می توان در این شهر شاهد وجود فرهنگ ها،زبان ها و گویش های گوناگونی بود.

زیبایی های راه

هردوجاده ای که به گرگان منتهی می شوند، بسیار سرسبز وزیبا هستند به خصوص وقتی که به استان گلستان می رسید با دشت های سرسبز و گسترده زیادی رو برو خواهید شد که در نوع خود بسیار زیبا هستند.استان گلستان دشت های دلپذیری را دل خود جای داده است.در دوردست های این دشت ها ادامه همان جنگل های مازندران را می بینیم. به همین خاطر بافت گیاهی و جانوری این جنگل ها تفاوت چندانی با بافت گیاهی و جانوری جنگل های مازندران ندارد.اگر در همین فصل به استان گلستان سفر كنید در سراسر مسیر این دشت ها می توانید گلزارها و كشتزارهای زیبا را ببینید و دمی در كنار آنها بیاسایید و از چشم اندازهای دل انگیز آنها عكس بگیرید.

در ضمن  وقتی از سمت مازندران وارد استان گلستان می شوید، شهر بندری كوچك «بندرگز» نخستین شهر استان گلستان است كه به شما خوشامد می گوید.این شهر كه برخلاف نامش از گز در آن خبری نیست! شهری بندری است كه در كنار دریاچه خزر قرار گرفته است.ظاهرا یكی از دلایل نام گذاری این شهر رویش درختچه های گز در مناطق ساحلی آن است.

در مسیر بندرگز تا گرگان دو شهر دیگر جلوه گری می كنند: كردكوی و بندر تركمن.برای رفتن به گرگان باید از داخل شهر كردكوی گذشت. برج رادكان در چهار کیلومتری جنوب شرقی روستای رادکان و در ۴۲ کیلومتری جنوب کردکوی جای گرفته است. گفته  می شود كه این برج به منظور راهنمایی رهگذران و مسافران ساخته شده  بود. این گنبد مدفن یکی از اسپهبدان آل باوند طبرستان است.شهر بندر تركمن هم  در نزدیكی گرگان واقع شده   وجزیره آشوراده؛ بزرگ ترین جزیره ایرانی دریای خزر را در خود جای داده است.در كنار اسكله این شهر؛ یعنی درست جایی كه قایق ها شما را به جزیره آشوراده می برند، بازاری قرار دارد که در آن صنایع دستی ترکمن و … عرضه می شود.از دیگر دیدنی های این شهر میدان اسبدوانی آن است.اسب نقش مهمی در زندگی هم میهنان تركمن ما دارد. اگر با دیدن دریا هوس غذای دریایی كردید بد نیست سری به بازار ماهی فروشان بندرتركمن هم بزنید. درآنجا می توانید انواع ماهی های شمال را با قیمت مناسب بیابید.در هر حال، می توانید هنگام رفتن به گرگان یا بازگشت از آن، بازدید از این سه شهر را در برنامه خود بگنجانید. انتخاب با خودتان است.

چگونه برویم؟

شیوه های سفر به گرگان متنوع است؛ ازجمله سفر با هواپیما یا قطار واتوبوس، اما اگر دغدغه زمانی ندارید سفر با ماشین شخصی را به شما پیشنهاد می کنیم تا بتوانید ازدیدنی ها وشهرهایی که در طول راه است از نزدیک دیدن کنید. اگر ازسمت تهران بخواهید مسیر خود را آغاز کنید دو راه اصلی وجود دارد جاده هراز یا جاده فیروزکوه که تفاوت های عمده این دو جاده این است که جاده هراز پرپیچ وخم تر و البته قدری زیبا تر است. از سوی دیگر؛ انتهای جاده هراز به شهر آمل و سپس بابل می رسد و شما این مسیر را تا قائم شهر و ساری به سمت استان گلستان ادامه خواهید داد. اگر هم  از جاده فیروزكوه قصد سفر به استان گلستان را دارید، پس از گذر  شهرهای دماوند و فیروزكوه و البته روستای ورسك- كه پل  ورسك در میانه دو كوه این روستا كشیده شده- به شهرهای پل سفید،شیرگاه، دوآب و سپس قائم شهر خواهید رسید و از آنجا به ساری و در نهایت به سمت استان گلستان. بنابراین اگراز این جاده بروید مسیر نیز قدری کوتاه تر خواهد شد.البته راه دیگری  برای رفتن به گرگان وجود دارد که از راه پاكدشت ورامین و جاده سمنان و شاهرود و در نهایت ورود به جاده جنگل توسكستان گرگان است.پس از پیمودن این جاده جنگلی بسیار زیبا و البته كوتاه  وارد جاده گرگان گنبد می شوید. از اینجا باید به سمت گرگان حركت كنید كه چیزی حدود 10 دقیقه با گرگان فاصله دارد. این جاده را جز در مواردی كه دو جاده فیروزكوه و هراز ترافیك شدیدی دارند و البته شما هم عجله دارید، به شما پیشنهاد نمی كنیم؛ زیرا به نسبت طولانی تر از دو راه دیگر است.

بام هزار پیچ

تپه هزارپیچ یکی از بلندی های اطراف گرگان است.این تپه که از نامش پیداست جاده ای دارد پراز پیچ و خم و بسیار زیبا وسرسبز؛ هرچه از این جاده بالاتر بروید در ارتفاع بالاتری از سطح شهر قرار گرفته و هوایی مطبوع تر و طبیعتی بکرتر را  مشاهده خواهید كرد.پوشش گیاهی هزارپیچ بیشتر از درخت ها و درختچه های سرو  است به گونه ای كه انبوهی از سرسبزی را در این منطقه به وجود آورده است.از هزارپیچ می توان به عنوان بام گرگان نیز یادكرد؛ زیرا از فراز آن چشم انداز زیبایی از شهر گرگان وروستاهای آن  قابل مشاهده است.

دیدنی های گرگان

دیدنی ها در گرگان به اندازه ای است که بی شک حوصله تان سر نخواهد رفت؛ زیرا گرگان هم بافت تاریخی غنی دارد و هم جنگل و طبیعتی زیبا که می توانید از همه اینها دیدن کرده و بهترین بهره را از سفر خود ببرید، با این توضیح كه جاذبه های طبیعی این شهر بر جاذبه های تاریخی آن می چربند. هر گوشه و كنار این  شهر منطقه ای سرسبز و دل انگیز را در درون خود جای داده است. از این روی، اگر بگوییم كه یك جهان طبیعت در این منطقه نهفته اغراق نكرده ایم. بنابراین خودتان را برای یك طبیعت گردی متفاوت آماده كنید و وسایل مورد نیاز را برای این منظور به همراه خود ببرید. این را هم بیفزاییم كه در این گزارش تنها به معرفی چند جاذبه طبیعی و تاریخی این شهر بسنده كرده ایم؛ چرا كه این جاذبه ها آنقدر زیاد – و البته ناشناخته هستند- كه برای شناساندن تك تك شان نیاز به نگارش چند ده گزارش است.

روستای زیارت

یکی از روستاهای زیبای گرگان و جزو 20روستای برتر گردشگری ایران است.روستای زیارت دارای آب و هوایی خنک ودلپذیر است و بهترین مکان برای فرار از گرمای تابستان. فاصله روستای زیارت تا ناهارخوران تنها هفت کیلومتر است وامکان دسترسی به این روستا ساده است.جاده ای که ناهارخوران را به زیارت مرتبط می کند بسیار زیبا وسرسبز است.برای رفتن به این روستا باید از میانه جنگل ناهار خوران عبور کنید.طبیعت زیبا،خانه های روستایی منحصر به فرد  و هوای دلپذیر زیارت را محبوب گردشگران کرده است. دو آبشار زیارت و چشمه آب گرم که خواص درمانی نیز دارد از دیدنی های زیارت به شمار می آیند.

پارک جنگلی ناهارخوران

ناهارخوران یکی از معروف ترین نقاط جنگلی گرگان است. نمی شود به گرگان رفت، اما ناهارخوران را نادیده گرفت.رفتن به گرگان بدون بازدید از این منطقه جنگلی انبوه لطفی ندارد. آب وهوای مطبوع و ملایم، درختان سرسبز و زیبا و ناحیه جنگلی وسیع ناهار خوران همه را به سمت خود می کشاند .خود مردم گرگان از رفتن به ناهارخوران سیر نمی شوند؛ همه روزهای سال این منطقه پر است از مردمی كه برای تفریح به آن می آیند.به خصوص در سال های اخیر با ازدیاد رستوران ها ،سفره خانه های گوناگون گردشگران رغبت بیشتری به ماندن در ناهار خوران دارند. افزون بر این در ناهار خوران امکانات رفاهی، رستوران، شهربازی و بازارچه های کوچکی وجود دارد. پس نگران هیچ چیز نباشید حتی در این منطقه چند هتل نیز وجود دارد که می توانید در آنها اقامت داشته و از طبیعت اطراف لذت بیشتری ببرید.

پارک جنگلی النگ دره

بی شک یکی از زیباترین پارک های جنگلی در شمال کشور است که باید از آن دیدن کرد.این پارک که در مسیر جاده ناهارخوران قرار دارد یکی ازبهترین مکان ها برای پیک نیک و طبیعت گردی است.النگ دره دارای هوایی بسیار دلپذیر،خوب وپوشش متنوعی از درختان جنگلی است و البته مکان مناسبی برای دوستداران طبیعت و علاقه مندان به جنگل نوردی. هم چنین در تمام طول این پارک جایگاه هایی برای نشستن و پیک نیک و انواع امکانات رفاهی وجود دارد که باعث محبوبیت بیشتر آن شده است.

کاخ موزه گرگان

این کاخ سلطنتی که مربوط به دوره پهلوی اول است در داخل پارک شهر گرگان واقع شده است.این کاخ موزه اولین موزه شمال کشور محسوب می شود.کاخ موزه گرگان دارای دو طبقه است که در طبقه همکف آن مشاهیر استان گلستان ازقرن سوم تا دوره پهلوی معرفی شده اند ودر طبقه بالای آن لوازم واشیای دوره پهلوی و استراحتگاه خانواده پهلوی به نمایش گذاشته شده است. این کاخ موزه اولین موزه شمال، چهارمین موزه تخصصی باستان شناسی و بیست و چهارمین موزه کشور محسوب می شود. علاوه بر بازدید از موزه می توانید ازفضای زیبا وسرسبز پارک شهر نیز بهره ببرید.

موزه مردم شناسی

این موزه در آغاز در سال 1355 به عنوان موزه سنگ قبر افتتاح شد و در بهمن ماه سال 1367 با افزودن اشیاء باستان شناسی به صورت« موزه باستان شناسی» در آمد.در این موزه تاریخ و تمدنی مردم دشت گرگان از هزاران سال پیش تا کنون،در معرض بازدید علاقه مندان قرار گرفته است.این موزه در كنار امامزاده عبدالله و قبرستان گرگان قرار گرفته است.

روستا و سد نومل

در اطراف گرگان روستاهای زیادی در كنار هم قرار گرفته اند.گردش در هر یك از این روستاها و طبیعت بكر آنها یك روز وقت می گیرد.ما برای نمونه یكی از این روستاها را به شما معرفی می كنیم.روستای نومل در فاصله هفت کیلومتری از جاده اصلی گرگان- مشهد قرار دارد.این روستا دارای طبیعتی بسیار زیبا ودرختان انبوه وسربه فلک کشیده است وعلاوه بر سد معروف نومل، دارای آثار باستانی و طبیعی چون « قلعه تپه»، گورستان قدیمی ، غار«چل گیسو» وچندین آبشار است که بلندترین آنها به 30 مترمی رسد. طبیعت بکر روستا همراه با آرامش سد نومل، زیبایی  خاصی به این منطقه بخشیده است.

جنگل شصت کلا

این جنگل زیبا در شش کیلومتری گرگان واقع شده است.جنگل شصت کلا دارای پوشش گیاهی بسیار زیبا و بکر و دارای رودخانه ای است به طول 43 کیلومتر. این رودخانه در مسیر خود آبشارهایی همچون آبشار زیبای باران کوه و شصت کلاته را به وجود می آورد.اگر مسیری را که از دل جنگل می گذرد طی کنید در انتهای جنگل به آبشار شصت کلاته می رسید که بسیار دیدنی است و در واقع؛ زیبایی جنگل را کامل کرده است. آبشار باران کوه یکی از زیبا ترین مکان های استان گلستان است که به علت مسیر طولانی پیاده روی و دسترسی سخت تر همچنان بکر و دست نخورده باقی مانده است.ریزش مداوم آب به صورت قطرات ریز و درشت شبیه باران از بالای صخره های پوشیده از خزه دلیل نام گذاری این آبشار است.

محله های قدیمی گرگان

گرگان بافت تاریخی بالغ  بر۱۵۰ هکتار دارد. به همین دلیل، سومین بافت با ارزش و دارای سبک معماری پس از یزد واصفهان است. از سوی دیگر؛ وسیع ترین بافت تاریخی شمال ایران را در خود جای داده  است. در هر یك از محله های قدیمی می توان خانه هایی را یافت كه از قدمتی  150 ساله برخوردارند. بافت تاریخی این شهر در سال ۱۳۱۰ خورشیدی در فهرست میراث ملی ایران به ثبت رسید که محدوده آن منطبق بر محدوده قاجاری شهر استرآباد است.بافت قدیم گرگان كنونی دربردارنده محله هایی از دوران قاجاریه است. از جمله این محله ها می توان به سرپیر، میخچه گران، میدان، نعلبندان، سرچشمه و سبزه مشهد اشاره كرد.این محله ها دارای ارزش های غنی مردم شناختی و فرهنگی هستند.دور تا دور هر یك از این محله ها، تكیه هایی قرار گرفته اند كه در روزهای محرم برای عزاداری امام حسین(ع) سیاه پوش می شوند . در روزهای عادی سال این تكیه ها محل كسب و كار مردم هستند. در 10 روز اول محرم در هر یك از این محله ها به نذر امام حسین(ع) شام كه غالبا پلو مرغ به همراه ماست و غذای محلی به نام «ساك» است،پخته می شود و در تكیه ها سرو می شود. ورود به تكیه ها و تناول از غذای حسینی برای همه آزاد است.

بازار نعلبندان

بد نیست که بعد از جنگل وطبیعت گردی وبازدید از دیدنی ها سری به بازار بزنیم، آن هم یک بازار قدیمی که در نوع خود دیدنی  است.این بازار که در بافت قدیم گرگان قرار گرفته است از نظر معماری خاصی که دارد جزو زیباترین بازارهای شمال ایران محسوب می شود.در این بازار می توان نیازمندی های روزمره، صنایع دستی وانواع محصولات دیگر را یافت. باتوجه به قدمت  نعلبندان این بازار بناهای تاریخی را ازجمله حمام قاضی، مسجد جامع دوره سلجوقیان و چندین مكان دیدنی دیگر را در خود جای داده است.  همان گونه كه اشاره كردیم، مسجد جامع گرگان به دوره سلجوقی تعلق دارد،اما در  دوره های بعدی به طور گسترده بازسازی، تعمیر و تزئین شده است. در حال حاضر به غیر از مناره، اثر دیگری از بنای اولیه مسجد برجای نمانده است.بنای مسجد با طرح مربع مستطیل، وسعتی حدود 1600 متر مربع را در برمی گیرد و شامل صحن وسیع مستطیل شکل، ایوان های شرقی و غربی، شبستان های چهارگوشه بنا، ورودی های شمالی و جنوبی، مناره دوره سلجوقی و کتیبه ها و سنگ نوشته های تاریخی است. از آثار نفیس و تاریخی مسجد می توان به در و منبر چوبی منبت کاری شده و فرمان ها و سنگ نوشته های پادشاهان صفوی و افشاریه اشاره کرد. لازم به اشاره است كه در قدیمی  و منبت  مسجد، کتیبه ها و کنده کاری های زیبایی دارد که برای نگهداری و حفاظت برداشته شده و به جای آن در جدیدی قرار داده شده است.

تپه قلعه خندان

پیشینه این تپه به دوره ساسانیان و دوران های تاریخی پس از اسلام برمی گردد.این قلعه در میدان مازندران، جبهه جنوبی خیابان عدالت واقع شده است. این اثر در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۳۶۴  به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده  است.برای نخستین بار ژاک دمرگان در سال ۱۸۹۶ میلادی از این تپه بازدید و نقشه و تصاویری چند از آن تهیه كرد. آثار به دست آمده از این بنای تاریخی شامل خشت های ۸×۳۸×۳۸ سانتی متری متعلق به پایان دوره ساسانی و آثاری از سده های نخستین اسلام تا دوره صفویه است. این قلعه تا دوره صفویه در درون برج و باروی استرآباد قرار داشت و بعد از تخریب آن در دوره افشاریه، برج و باروی جدیدی در دوره قاجار کشیده شد.

امامزاده نور

یا امامزاده اسحاق درمحله سرچشمه گرگان واقع شده است.امامزاده اسحاق که گفته می شود برادر امام رضا بوده است مرقد زیبایی را برایش بنا کرده اند.این مرقد قدیمی دارای تزئینات آجری، محراب گچ بری وصندوق چوبی ارزشمندی است که متعلق به قرن ششم هجری است. ساختمان امامزاده در نوع خود بسیار دیدنی است، مقرنس کاری های کم نظیر،منبت کاری زیبا ونمای چهارضلعی از زیبایی های این امامزاده است.

جنگل توسکستان

اگر بازهم دلتان جنگل می خواهد نگران نباشید در گرگان بی جنگل نخواهید ماند! جنگل توسکستان در هشت کیلومتری گرگان و دریکی از مسیرهای  برگشت به تهران قرار دارد. جنگل توسکستان دارای هوایی مطبوع وخنک و جاده ای بسیار زیبا و پردرخت است.پس از عبوراز روستای توسکستان تازه جنگل شروع می شود وبه منطقه  پرپیچ و خمی می رسید. درختان این جنگل ازنوع افرا، بلوط ممرز ،انجیلی و راش توسکا هستند. برگ های رنگارنگ درختان انجیلی در فصل پاییز جلوه خاصی به این منطقه می دهد. پس از پیمودن شش کیلومتر ازجنگل به منطقه زیبای گرمابدشت می رسیم. در این منطقه چشمه ای زیبا درکنارجاده و درمنطقه گرمابدشت وجود دارد که معروف به چشمه باغ سرهنگ است.سه کیلومتر بعد از گرمابدشت  گردنه های این جاده شروع می شود که با گذرازچند پیچ به دامنه کوه های قزلق می رسیم. پس از جنگل توسکستان وارد دشت زیبایی به نام سرعلی ابلد می شویم که  منطقه ای مناسب برای برف بازی وتیوب سواری در فصل زمستان است. در نهایت هم وارد روستاهای توریستی چهارباغ و شاهکوه می شویم. شهر شاهرود در پایان این مسیر قرار دارد.

بدون سوغات برنگردید

از هرچه بگذریم سخن سوغاتی و بخصوص شیرینی های محلی خوشتر است! معروف ترین سوغات گرگان شیرینی های خوشمزه وسنتی آن است، ازجمله نان زنجبیلی، نان عیدی (نان خرمایی)، حلوا اُماج،سرغربیلی و نان پادرازی که می توانید با توجه به ذائقه خود وخانواده تان آن ها را از قنادی وشیرینی فروشی های داخل گرگان تهیه کنید. بازار این شیرینی ها شب های عید در گرگان بسیار داغ است. می توان گفت تمام گرگانی ها دستكم یک نوع ازاین چند شیرینی را  به خصوص شیرینی نان عیدی ، نان زنجبیلی و حلوا اُماج را در بساط پذیرایی عید خود دارند.از دیگر شیرینی های سوغات گرگان می توان به شیرینی برنجی، رشته به رشته و پشت زیك اشاره کرد که امروزه طرفداران کمتری نسبت به شیرینی هایی که اشاره كردیم دارند.

 

دیدنی ها در گرگان به اندازه ای است که بی شک حوصله تان سر نخواهد رفت؛ زیرا گرگان هم بافت تاریخی غنی دارد و هم جنگل و طبیعتی زیبا که می توانید از همه اینها دیدن کرده و بهترین بهره را از سفر خود ببرید.

گرگان بافت تاریخی بالغ  بر۱۵۰ هکتار دارد. به همین دلیل، سومین بافت با ارزش و دارای سبک معماری پس از یزد واصفهان است. از سوی دیگر؛ وسیع ترین بافت تاریخی شمال ایران را در خود جای داده  است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *