سفر نوروزی بر زین دوچرخه

وقتی دو سوم مسیرهایی که نشانی اش را می دهند، به نقاط جنوبی کشورمان وصل شود، عجیب نیست که در زمان به خط کردن آن مسیرها در گزارش، صدای زیرینگ زیرینگِ دوچرخه پیرمرد جنوبی از دوردستِ فیلم کودکی ات بیاید؛ زمانی که با صدای تودماغی می خواند: « دِریا موجِن کاکا… دِریا موجِن ». آن وقت باید برای نشستن روی زین و پا گذاشتن بر لقلقه رکاب، لحظه ها را تا نوروز همین امسال شمرد؛ برای آنکه میله های پِرپِری چرخ ها این سوی غروب،آنقدر بچرخند تا سرِ دوچرخه هم گیج برود. اما دلِ آدم باز از جاده های کویری، ساحلی و گرم زیرپایش کنده نشود. آخ که چه می شود اگر در سفر دوچرخه ای مان به مسیرهایی که رضا چراغی صفا و افشین یوسفی؛ طبیعت گرد و دوچرخه سوار برای نوروز امسال ترسیم کرده اند، سر و کله آن بابای پیرِ دوچرخه سوار هم پیدا شود. بعد همانطور که با پاهای لاغرش رکاب می زند، زیرینگی زنگ دوچرخه اش را بزند و خبر از رقص موج های ریز و بهاری دریای جنوب بدهد. دوچرخه سواری نوروزی کنارِ آب، خاک، کویر و کوهستان این کشور غنیمت است به خصوص در مسیر جاده های ساحلی؛ «دِریا موجن کاکا…»

 

از کنارِ درختان سدر و گِل فشانی های سرد

نقطه آغاز این مسیر، چابهار و انتهای آن بندرعباس است. به گفته رضا چراغی صفا؛ دوچرخه سوار و طبیعت گرد می تواند با اتوبوس خود را به چابهار برساند و بعد جاده ها و شهرهای مسیر را طبق برنامه ریزی، با دوچرخه رکاب بزند. برای رسیدن به بندرعباس، هشت روز رکاب زنی در پیش است. شورِ درخت های کُنار را می توان در مسیر بندرعباس و در شهر کُنارک از نزدیک دید. به خصوص که درخت های گرمسیریِ کُنار، وقتِ رکاب زنی تنه به تنه روی صورت آدم سایه بیندازند. هرچند همه داشته های کُنارک همین ها نیست؛ چون در محدوده آن می توان سراغ پهنه دشت های سرگان، کهیر و لاش را هم گرفت. آن وقت به سمت شمال غرب چابهار رکاب زد و راهی منطقه گل افشان شد. درست 20 کیلومتر بعد از روستای کهیر، برآمدگی تپه هایی نمایان می شود که بلندای آنها به بیش از 50 متر نمی رسد. چشمه گِل افشان را به غَلَیان گِل خاکستری اش می شناسند. حباب های گِلی آرام آرام از دل زمین می جوشند، بزرگ می شوند، بُلوب بُلوب صدا می کنند و می ترکند. چیزی شبیه به آتشفشانِ بی دود و بخار. گِل ها آرام موج بر می دارند و حول نقطه جوشش، سخت می شوند. لابد تپه های کوتاه و نرم گل افشان هم با همین گِل های لغزان، ورقه ورقه گوشت می آورَند و ارتفاع می گیرند. محل بعدی در مسیر رکاب زنی، می تواند شهر «لیردف» باشد. بعد هم بندر جاسک با رشته کوه های هشتی «بشاگرد» و قله مرتفعِ «کوه مِهر». رودخانه «جگین» هم که نام پرآب ترین رودِ استان را یدک می کشد از همین کوه ها سرچشمه گرفته و می تواند به یکی از نقاط دیدنی سفر نوروزی با چاشنی رکاب زنی تبدیل شود.

جاده پایانی نخستین مسیرِ دوچرخه سواری نوروزی، از میناب می گذرد و در نهایت به بندرعباس می رسد. هرچند علاقه مندان به رکاب زدن در جزیره قشم هم می توانند سه تا چهار روز فرصت برای دوچرخه سواری و تفریح در این جزیره در نظر بگیرند و سازش درختان حرا با آبِ شور در قشم را از نزدیک ببینند.

 

همراهی آب های جنوب پابه پای رکاب زن ها

در طولِ رکاب زنی در این مسیر، سبز-آبی آرام دریا را کنار خود خواهید داشت. آنهم وقتی که بادهای موسمی بهار، موج های ریز آب های خلیج فارس را روی هم می لغزانند. البته بخش هایی از دریای عمان و اقیانوس هند هم در اثنای رکاب زدن در مسیرِ چابهار به گواتر، نمایان می شوند. آنطور که چراغی می گوید نقطه آغاز مسیر، چابهار است و انتهای آن به نقطه مرزی کشور با پاکستان در بندر «گواتر» می رسد. در مسیر رکاب زدن تا این بندر، بیش از هرچیز تراش و شیارِ کوه های «مریخی» بیداد می کند. کوه هایی که رنگ شان میان سفیدیِ برف و خاکستریِ آرامِ ابر مردد مانده و با هیچ ترفندی به شمایل کوه های دیگر کشور شباهت پیدا نمی کند. دامنِ چاک چاک این کوه ها بیشتر به پلیسه های باز شده تکه پارچه های ضخیم و بلند می مانَد که نظم شان را در چین خوردن رعایت کرده اند و تا میانه راه همراه رکاب زنی شما می آیند.

 

وقتی مثلث کاروانسراهای کویری جاده شما می شود

نکته قابل توجه برای رکاب زدن در این مسیرِ کویری، حضور یک مینی بوس یا خودروی حمایتی پشت سرِ گروه دوچرخه سواری است. این خودرو می تواند تجهیزات دوچرخه سواری را تا محل آغاز رکاب زنی برای گروه حمل کرده و در تمام طول مسیر آنها را مشایعت کند. همراهی این خودرو با گروه دوچرخه سواران کویری در نوروز برای جلوگیری از بروز اتفاقات احتمالی و امدادرسانی به موقع به افراد گروه ضروری است. آنطور که چراغی می گوید نقطه آغاز رکاب زدن در این مسیر کویری شهرستان گرمسار است. از گرمسار تا اولین توقفگاه دیدنی یعنی کاروانسرای «قصر بهرام» 50 کیلومتر مسیر سنگفرش شده پیش روی شماست. با رسیدن به این کاروانسرا تا جنوب شهرستان گرمسار رکاب زده اید. اما حدود 60 کیلومتر دیگر باید رکاب بزنید تا حجره های قدیمی کاروانسرای 400 ساله «سفیداب» در کویر مرکزی ایران نمایان شود. کوه سفیداب و چشمه اش در نقطه جنوبی این کاروانسرا را به دیدنی های مسیر اضافه کنید. رکاب زنی تا کاروانسرای «مرنجاب» لااقل 50 کیلومتر دیگر ادامه دارد. به گفته چراغی بهترین زمان برای رکاب زدن در این جاده های کویری اواخر اسفند ماه و اوایل بهار است. البته برای دوچرخه سواری در این مسیر کویری دریافت مجوز از اداره محیط بانی استان سمنان ضروری است. برای دریافت این مجوز باید به سایت محیط بانی استان سمنان سر بزنید و فرم مربوط به بازدید از کاروانسرای قصر بهرام را تکمیل کنید. بعد از ارسال فرم و طی مراحل اداری، این مجوز ظرف یک روز صادر می شود. ذکر نام افراد گروه، کد ملی، نام پدر و شماره پلاک خودرویی که شما را در کویر همراهی می کند در این فرم الزامی است.

 

دوچرخه سواری نوروزی در هوای روستایی

این مسیر با تمام پستی و بلندی هایش دور تا دور روستای «اَمامه» را می پیماید و  بعد از یک روز رکاب زدن، تفریح و چالش بالارفتن از یک شیب تند با دوچرخه را در کنار هم جمع می کند. به گفته رضا چراغی صفا رکاب زنی در مسیر دور اَمامه از دوراهی لواسان و فشم، به سمت فشم آغاز می شود. همانطور که نرده های سرخ رنگِ آسایشگاه میانه مسیر را رد می کنید جاده، شما را به سمت اَمامه و «راحت آباد» هدایت می کند. شیب تند جاده رکاب زدن در این محدوده را تا حدی مشکل خواهد کرد. مسیر دوچرخه سواری، اما بر شیب گرفتن پافشاری نمی کند و بعد از مدتی به سمت پایین سُر می خورَد. تقلا برای رکاب زدن همانطور که به سمتِ لواسان می روید از مسیرتان حذف می شود تا زمانی که به پایین گردنه قوچک برسید. این مسیر را می توان یک روزه هم رکاب زد و برای طی آن یک کوله پشتی مختص یک روز به همراه داشت. این کوله پشتی شامل مواد خوراکی مخصوص صبحانه، کربوهیدرات موردنیاز برای رکاب زدن یک روزه و میزان کافی آب است.

 

برای تازه کارهای رکاب زن

مسیر پیشنهادی برای آنهایی که تا کنون تنها چهار-پنج جلسه دوچرخه سواری کرده اند به توصیه رضا چراغی صفا در حاشیه سد «لتیان» یافت می شود. سر تا ته مسیری که برای آماتورهای دوچرخه سواری مناسب است به 35 کیلومتر می رسد. نقطه آغاز لواسان است. درست بعد از گذر از میدان «بسیج» با گروه دوچرخه سواری تان در ابتدای روستای «افجه» قرار می گیرید. از همین ابتدای کار خودتان را برای رکاب زدن در یک سربالایی تا روستای افجه آماده کنید. بعد از رسیدن به روستای افجه، یک جاده آسفالته، شما را به برگ جهان و نیك نام ده می رساند و سپس به سمت لتیان هدایت می کند. از میان درختچه هایی که در حاشیه لتیان روییده اند، یک جاده خاکی سر بر می آورَد که برای رکاب زدن در آن نیاز به انرژی بیشتری دارید چون مسیر این جاده سربالایی است. این جاده خاکی به راهی منتهی می شود که گروه دوچرخه سواری را به روستای افجه می رساند.

 

رکاب زدن در بلندی های شمال و غرب پایتخت

قرار گرفتن در این مسیر، شما را به روستای آدمک های سنگی می رساند. کوه هایی که شاید حین رکاب زدن تصویر چهره های سنگیِ خندان، گریان، پرخاشگر یا متعجب را در آنها پیدا کنید. آنطور که چراغی می گوید رکاب زنی تا روستای «وردیج» و «واریش» در شمال غرب تهران از انتهای بزرگراه شهید همت غرب میسر می شود. این مسیر از ابتدای راه، گروه شما را با سربالایی ملایمی می آزماید و بین 18 تا 20 کیلومتر جاده برای دوچرخه سواری در مقابلتان می گذارد. اگر تصمیم دارید برای دوچرخه سواری از فضای داخل تهران بهره ببرید می توانید به شهران و پارک جنگلی «کوهسار» هم سر بزنید به گفته رضا چراغی رکاب زدن در این مسیر برای رفت و برگشت، چهار ساعت زمان نیاز دارد. به این نکته دقت کنید که همیشه و در تمام برنامه ریزی های دوچرخه سواری تان مسیرهای خلوت را برای رکاب زنی انتخاب کنید. علاوه بر این زمان آغاز دوچرخه سواری را به صبحِ زود و پایان آن را به قبل از تاریکی هوا موکول کنید.

 

دوچرخه سواری زیرِ سایه جنگل و در دامنِ کوه

پارک جنگلی «شیان» در لویزان می تواند گزینه مناسبی برای یک دوچرخه سواری گروهی سه تا چهار ساعته در نوروز باشد. به خصوص که مسیر رکاب زدن در فصل بهار با زیبایی های این پارک جنگلی همراه است. اگر برای دوچرخه سواری، شمال شرق تهران را انتخاب کرده باشید، رکاب زدن در مسیر پارک سوهانک نیز می تواند برای روزهای فروردین ماه مناسب باشد. برای آغاز مسیر باید خودتان را به انتهای بزرگراه «ارتش» برسانید و به سمت گردنه قوچک، رکاب بزنید. یک مسیر شرقی دیگر برای رکاب زدن در محدوده شرقی پایتخت جاده های پارک سرخه حصار است تا جایی که شما و دوچرخه سواران همراهتان را به «ده ترکمن» برساند. این مسیر را با چهار ساعت رکاب زدن می توان به پایان رساند. از آنجا که جاده شمشک تا گردنه دیزین در بهار از مسیر خلوت و هوای مطلوبی برخوردار است، یکی دیگر از انتخاب های شما برای دوچرخه سواری نوروزی می تواند همین مسیر باشد. به خصوص که فراز و نشیبِ آن، دوچرخه سوارها را تا ارتفاع 2700متری بالا می کشاند.

 

چالش رکاب زنی در کُردان و حوض سلطان

اگر خودتان را برای یک دوچرخه سواری پرتکاپو در نوروز آماده کرده اید بهتر است این مسیر را در برنامه نوروزی تان بگنجانید. آنطور که چراغی می گوید برای شروع باید از جاده کردان به سمت برغان بروید. درست در انتهای مسیری که به برغان می رسد جاده ای شیبدار شما را به مبارزه فرا می خواند اما بعد از رسیدن به قله، همین مسیر با سرازیری اش به سمت کرج سُر می خورَد. در این مسیر، یک دوچرخه سواری تفریحی با جنب و جوشِ بالا در انتظار شماست. اما اگر به دوچرخه سواری در نواحی جنوبی تهران علاقه مند باشید می توانید به سراغ دریاچه نمک «حوض سلطان» بروید. برای شروع باید جاده قدیمِ قم را تا مسافت 40-30 کیلومتر جلو بروید. کاروانسرای «علی آباد» بهترین محل برای توقف خودروهایی است که اعضای گروه دوچرخه سواری را به این محل رسانده اند. رکاب زنی از همین جا تا شمال غربی دریاچه نمک ادامه می یابد. این مسیر را از ساعت هفت صبح تا ساعت های اولیه بعدازظهر می توان رکاب زد. روزهای آخر اسفند و اوایل فروردین بهترین زمان برای دوچرخه سواری در این مسیر است.

 

مسیر چهارفصل دوچرخه سواری در ترکیه

فکرش را بکنید از یک مسیر جنگلی در کنار ساحل، رکاب بزنید و گاه و بیگاه با نواحی کوهستانی هم مواجه شوید. اگر تصمیم به دوچرخه سواری در خارج از ایران داشته باشید چنین جاده ای را در مسیر رکاب زنی میان «ازمیر» و «آنتالیا» خواهید یافت. طول این مسیر آنطور که چراغی می گوید به 850کیلومتر می رسد و مناطقی که طیِ آن بر سر راه شما قرار می گیرند، بعد از ازمیر، «کوش آداسی»، «بدروم»، «فتیه»، «مارماریس»، «کِمِر» و «آنتالیا» هستند. جاده زیبا و ایمن ازمیر به آنتالیا را طی هشت روز رکاب می زنند اما اگر برای گشت و گذار در مناطق دیدنی برنامه ریزی داشته باشید ظرف 12 روز کامل می توانید در این مسیر به صورت تفریحی دوچرخه سواری کنید.

 

رکاب زنی خارجی برای حرفه ای ها

مسیر دیگری که در خارج از مرزهای کشورمان قابلیت دوچرخه سواری را برای گروه های دوچرخه سوار فراهم می کند، در مرز ایران و «نوردوز» تا «ایروان» پیچ و تاب خورده است. شهرهای «مِقری»، «کاجران»، «کاپا»، «گریس»، «وایک» و دوراهی «نخجوان» بر سر راه این مسیر قرار دارند تا به ایروان برسید. به گفته رضا چراغی صفا رکاب زنی در این مسیرِ کوهستانی مناسب حرفه ای های دوچرخه سواری است. به خصوص که فراز و نشیبِ آن، شما را از ارتفاع 1200 به ارتفاع 2400 متری می رساند. با آنکه برای دیدن آبگرم «جرموک» باید از این جاده کوهستانی خارج شوید اما می توان یک روز از سفر نوروزی با دوچرخه را به دیدن این محل اختصاص داد. باقی مسیر را ظرف چهار روز دوچرخه سواری می توان به انتها رساند. اگر همین مقدار زمان برای بازگشت به کشور در نظر بگیرید سفر نوروزی و دوچرخه ای شما به ایروان، 11 روز طول می کشد.

دوچرخه سواری از نوع جنگلی و ساحلی

اگر به دنبال مسیر دوچرخه سواری پر از دیدنی های جالب می گردید بهتر است راهی ایروان شوید و از آنجا تا شهر «باتومی» رکاب بزنید. آنطور که چراغی می گوید برای آغازِ راه باید خودتان را با خودرو به ایروان برسانید. آن وقت است که می توانید در مسیر دریاچه «سِوان» دوچرخه سواری کنید و راه جنگلی پیش رو را تا «دلیجان» زیر پا بگذارید. دنباله مسیرِ شما از مرز گرجستان و تفلیس می گذرد. تا همین جای کار، نیاز به سه روز رکاب زنی است. بعد از توقف در تفلیس و تماشای نقاط دیدنی آن، ادامه مسیر دوچرخه سواری تا «باتومی» کِش می آید تا ساحل بندری این شهر، باغ گیاه شناسیِ آن و دریای سیاه را از نزدیک ببینید. اگر بدون خودروی شخصی، عازم ایروان شده باشید برای بازگشت مشکلی وجود ندارد چون از باتومی به تفلیس و همین طور برای رسیدن به ایران در این مسیر اتوبوس وجود دارد.

 

پیمایش کوهستان بر روی دوچرخ

دوچرخه سواری کوهستان نیاز به آمادگی جسمانی بیشتری نسبت به نوع جاده ای آن دارد. افشین یوسفی؛ طبیعت گرد و دوچرخه سوار کوهستان می گوید: دوچرخه سواری شهری برای اشخاص معمولی در مسیرهای کوتاه و بلند میسر است اما برای رکاب زدن در مسیرهای کوهستانی با شیب تند نیاز به برخورداری از آمادگی جسمانی مناسبی است. این آمادگی جسمانی با انجام تمرینات هوازی و مداومت در ورزش هایی همچون دوومیدانی، کوهنوردی و تمرین های استقامتی قابل دستیابی است. با این حال، اگر جزو حرفه ای های دوچرخه سوار هستید می توانید مسیرهای کوهستانی مناسب را برای دوچرخه سواری کوهستان در فاصله کرج تا گردنه کندوان و همینطور از لواسان تا گردنه دیزین پیدا کنید. علاوه بر این، جاده رودهن تا گردنه امامزاده هاشم نیز برای دوچرخه سواری در کوهستان مناسب است.

 

هر مسیر با کدام دوچرخه؟

اگر جویای این باشید که در هر کدام از جاده ها و مسیرهای دوچرخه سواری نوروزی با کدام نوع دوچرخه می توان رکاب زد، بد نیست بدانید جاده امامزاده داود را با دوچرخه های معمولی کوهستان هم حریف هستید. آنطور که یوسفی می گوید مسیر فشم-لواسان هم با دوچرخه معمولی کوهستان قابل رکاب زنی است و شیب تندی ندارد. سواحل جنوبی ایران و بیابان های جزایر قشم، هنگام، هرمز، بندر گواتر و چابهار را با دوچرخه فری راید می توان پیمود. این دوچرخه در کویرهای مرکزی ایران، کوه های تفتان، کویر طُرود و کویر معلمان و کویر مصر هم کارایی دارد. از پسِ کویرهای کلوت و شهداد کرمان هم با دوچرخه فری راید می توان برآمد. کوه های «سیرج» رفسنجان و مسیر کناره کوه های مریخی هم با چنین دوچرخه ای قابل پیمایش است.

 

پوشش و تجهیزات دوچرخه سواری

برای یک دوچرخه سواری تفریحی در نوروز، نیاز به همراه داشتن انواع مسابقه ای دوچرخه نیست. بلکه دوچرخه های مختص جاده می توانند شما را تا انتهای مسیر برسانند. اما لباس مناسب برای رکاب زدن های طولانی پیرو قواعدی است. افشین یوسفی می گوید: شلوار مناسب برای دوچرخه سواری طولانی مدت، از نوع استرچ است. این نوع شلوار در ناحیه نشیمنگاه دارای یک پَد ژله ای است. وجود این لایه از پد باعث می شود دوچرخه سوار در مسیرهای طولانی رکاب زنی دچار درد و آسیب بر روی زین دوچرخه نشود. از طرفی لباس دوچرخه سوار باید نرم و خنک بوده و کلاه ایمنی او برخوردار از امکان تهویه مطبوع باشد. این نوع کلاه ها دارای نقاب و آفتابگیر هم هستند. این را هم به خاطر داشته باشید که اگر در میانه مسیر دوچرخه سواری، نیاز به شب مانی داشته باشید باید وسایل و تجهیزات دیگری را برای توقف در آن محل به وسایل قبلی اضافه کنید. آنطور که رضا چراغی صفا می گوید برای شب مانی در مسیر دوچرخه سواری به چادر دو پوش- شش لیتر آب برای دو روز و لباس گرم و مناسب برای ماندن در شب های سرد کویر نیاز دارید.

 

کدام دوچرخه، مختص کدام مسیر؟

دوچرخه سواری در محیط کوهستان به چهار رشته تقسیم می شود و بنا به رشته های مختلف، دوچرخه ها هم با یکدیگر تفاوت می کنند. آنطور که افشین یوسفی می گوید :«کراس کانتری» نوعی از دوچرخه است که در محدوده جاده ها مورد استفاده قرار می گیرد. بدنه این دوچرخه، با حمل بار یا همان کوله پشتی سازگار است. لاستیک های آن آج ندارند و طوری طراحی شده اند که با آسفالت، همخوانی داشته باشند. دوچرخه های معمولیِ کوهستان برای جاده خاکی، مالرو و شیبدار طراحی شده اند.

مزیت دوچرخه های معمولی کوهستان، برخورداری از کمک فنر برای چرخ جلو و افزایش تعداد دنده های چرخ عقب در هنگام رکاب زدن در سربالایی هاست. برای نقاط سنگلاخ و خشن کوهستان، اما دوچرخه دیگری طراحی شده که به «فری راید» معروف است. به گفته یوسفی شخصی که با فری راید رکاب می زند باید تمام امکانات و تجهیزات ایمنی خود را در هنگام دوچرخه سواری تکمیل کرده باشد. کلاه مخصوص این نوع دوچرخه، ناحیه چانه دوچرخه سوار را هم می پوشاند. علاوه بر این، دستکش ایمنی، زانوبند و آرنج بند هم برای رکاب زدن با فری راید لازم است. در میان دوچرخه های کوهستان، دوچرخه «دانهیل» مختص مسابقه است. به گفته یوسفی دوچرخه دانهیل را به وسیله تله کابین از کوه بالا می برند و توسط آن در هنگام پایین آمدن از کوه، پرش های ویژه ای در مسیرهای سنگلاخی کوه انجام می دهند. این دوچرخه شباهت زیادی به موتورهای «تریال» دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *