هنر و ادبیات در فصل تابستان به پختگی می رسند

تابستان فصل  شادی،  آزادی و شیطنت های كودكانه است. هرچند بزرگسالان نیز از این شادی و آزادی سهم دارند، اما سهم كودكان بی شك بیش از بزرگسالان است. تابستان فصل رسوخ گرمای طبیعت در رگ های انسان و تجربه حیاتی دوباره است. انگار گرمای تابستان شوری در هنرمند ایجاد می كند و جرات رهایی،   خلق و آفرینش را در او صد چندان می كند. هنری كه شاید در زمستان یخ زده بود و  در بهار متولد شده و در تابستان با گرمای این فصل بالنده می شود. این بار گذری داریم به فصل تابستان از منظر هنر و ادب و شعر و موسیقی…

 

نگاره ای تابستانی

فردریک چایلد حسام نقاش امپرسیونیست آمریکایی در سال 1859 میلادی در شهر بوستون چشم به جهان گشود. او یکی از نقاشان تأثیرگذار آمریکایی اوایل قرن بیستم به شمار می آید. نقاشان امپرسیونیست از ضرب قلم هایی مشخص و مجزا و با استفاده از رنگ های خالص برای نقاشی استفاده می كردند. به همین دلیل در نقاشی های آنها ،  رنگ ها در هم نمی آمیختند. بنابراین اگر آثارشان را از نزدیک مشاهده کنید، اثر قلم موی آغشته به رنگ را می توانید روی بوم ببینید. این هنرمندان بیشتر از صحنه های خارجی یعنی خارج از محیط بسته اتاق الگو گرفته و علاقه زیادی به ثبت تغییرات نور خورشید در مکان مشخص و در ساعت های مختلف روز داشتند. به همین دلیل گاهی در یک مکان نشسته و ساعت های طولانی چند نما از یک منظره را در ساعت های مختلف روز و در زوایای مختلف تابش نور خورشید به تصویر می كشیدند. حسام، نقاشی «آفتاب تابستان» را در سال 1892 با تكنیك رنگ و روغن در ابعاد تقریبی 58 در 50 سانتیمتر روی بوم نقاشی كرد. در این نگاره بانویی در کنار ساحل بر تخته سنگی تکیه داده و درحال خواندن کتاب است. با وجود آن که زمینه رنگ آبی دریا، حس خنکی را القاء می کند، ولی وجود رنگمایه های زرد و نارنجی با وجود اندک بودن شان، حسی از گرمای تابستان را در کنار ساحل سنگی در ذهن ترسیم می كند.

 

سازه ای برای فصل گرم

شرایط آب و هوایی یکی از عوامل تعیین کننده در ساخت بناها بوده که از گذشته های بسیار دور همواره ذهن معماران را به خود مشغول داشته است. بسیاری از سازه ها مخصوص بهره برداری در فصل تابستان طراحی شده است. در شهر ملبورن در استرالیا، ماه های تابستان که مصادف با زمستان در نیمکره شمالی است فرصتی مناسب برای گشت و گذار در شهر و لذت بردن از فضاهای سبز شهری فراهم می آورد. روزهای شنبه در فصل تابستان در پارک گرولو اکیزت انبوه مردم گردهم آمده و از فعالیت های هنری گروه های مختلف بهره مند شده و اوقات شادی را در کنار خانواده تجربه می کنند. در تابستان گذشته سازه ای زیبا وکاربردی توسط معماری خلاق به نام جان باردل در این مکان طراحی و تعبیه شد که علاوه بر فراهم كردن سایه بانی مناسب برای جمعیت حاضر در پارک، سازه زیبا و منحصربه فرد یا به عبارتی بهتر، اثری هنری نیز به شمار می آمد. این سازه زیبا و جذاب از فلز، الوار و پارچه ساخته شده که با 1350 قطعه رنگین از جنس پلی پروپیلن آراسته شده بود. همین اجزای رنگین در اثر تابش نور خورشید موجی از رنگ های در هم ادغام شده را ایجاد می كرد. این سازه که تا ماه می میلادی سال 2016 برپا بود نمونه ای از خلاقیت در معماری با الهام از وضعیت طبیعت و آب و هوا را به نمایش گذاشت. شرکتی که این پروژه را اجرا كرده، قرار شده هر سال مسابقه ای را برای معماران خلاق برگزار كند. در این مسابقه از معماران خواسته می شود تا طرح های بدیع خود را در معرض داوری قرار داده تا در صورت تایید به مرحله اجرا درآید.

 

فصل شیرین موسیقی

فصل تابستان مانند سایر فصل های سال، انگیزه های فراوانی برای خلق موسیقی در اختیار آهنگسازان در طول تاریخ داشته است. شاید مشهورترین قطعه ای که به ذهن خطور کند اثر چهارفصل از آنتونیو ویوالدی و بخش مربوط به تابستان آن باشد. در واقع چهارفصل مشهورترین اثر این آهنگساز ایتالیایی است که در حدود سال 1725 میلادی نوشته شد. بخش تابستان نیز مانند سایر فصل ها از سه قسمت تشکیل می شود. ویوالدی این اثر را برای یک ارکستر سازهای زهی با تک نوازی ویولن در نظر گرفته است. یکی دیگر از آثار ساخته شده بر پایه موضوع تابستان اثری است از آهنگساز مشهور انگلیسی فردریک دلیوس با عنوان «در یک باغ تابستانی». دلیوس این اثر را برای ارکستر در سال 1908 میلادی نوشته و در همان سال در لندن رهبری اجرای آن را بر عهده گرفت. در پارتیتور (نُت های نوشته شده یک اثر موسیقی) منتشر شده این اثر جمله ای از شاعر و هنرمند مشهور دانته گابریل روزتی اضافه شده با این عنوان: تمام شکوفه هایم را، تمام شکوفه های شیرین عشقم را، وقتی که بهار و تابستان آواز می خوانند به تو می بخشم.

 

جهانگردی در تونس

فصل تابستان فرصتی مناسب برای بسیاری از جهانگردان است تا نقاط دیدنی جهان را سیر کرده و از میراث فرهنگی و تاریخی سرزمین های دیگر در جریان سفرهایی تفریحی آگاه شوند. یکی از کشورهایی که در فصل تابستان جهانگردان زیادی را پذیرا می شودکشور تونس در شاخ آفریقاست. نه تنها سواحل تونس بر کناره دریای مدیترانه تصویری منحصر به فرد  از این دریای زیبا در اختیار جهانگردان قرار می دهد، بلکه شهرهای مختلف این کشور نیز جاذبه های فراوانی دارند که میراث کهن و معاصر این سرزمین را در معرض نمایش می گذارد. یکی از شهرهای کهن این سرزمین، شهر قیروان است که حدود سال 670 میلادی بنا شده و تبدیل به یکی از شهرهای مهم در جهان اسلام شد. یکی از دیدنی های ارزشمند این شهر، مسجد بزرگ قیروان یا مسجد عُقبی است. بازار قدیمی این شهر و چندین مسجد و سازه قدیمی دیگر نیز از جمله جاذبه های جهانگردی آن به شمار می آیند.

 

سازه ای برای فصل گرم

شرایط آب و هوایی یکی از عوامل تعیین کننده در ساخت بناها بوده که از گذشته های بسیار دور همواره ذهن معماران را به خود مشغول داشته است. بسیاری از سازه ها مخصوص بهره برداری در فصل تابستان طراحی شده است. در شهر ملبورن در استرالیا، ماه های تابستان که مصادف با زمستان در نیمکره شمالی است فرصتی مناسب برای گشت و گذار در شهر و لذت بردن از فضاهای سبز شهری فراهم می آورد. روزهای شنبه در فصل تابستان در پارک گرولو اکیزت انبوه مردم گردهم آمده و از فعالیت های هنری گروه های مختلف بهره مند شده و اوقات شادی را در کنار خانواده تجربه می کنند. در تابستان گذشته سازه ای زیبا وکاربردی توسط معماری خلاق به نام جان باردل در این مکان طراحی و تعبیه شد که علاوه بر فراهم كردن سایه بانی مناسب برای جمعیت حاضر در پارک، سازه زیبا و منحصربه فرد یا به عبارتی بهتر، اثری هنری نیز به شمار می آمد. این سازه زیبا و جذاب از فلز، الوار و پارچه ساخته شده که با 1350 قطعه رنگین از جنس پلی پروپیلن آراسته شده بود. همین اجزای رنگین در اثر تابش نور خورشید موجی از رنگ های در هم ادغام شده را ایجاد می كرد. این سازه که تا ماه می میلادی سال 2016 برپا بود نمونه ای از خلاقیت در معماری با الهام از وضعیت طبیعت و آب و هوا را به نمایش گذاشت. شرکتی که این پروژه را اجرا كرده، قرار شده هر سال مسابقه ای را برای معماران خلاق برگزار كند. در این مسابقه از معماران خواسته می شود تا طرح های بدیع خود را در معرض داوری قرار داده تا در صورت تایید به مرحله اجرا درآید.

 

پیکره ای سوزان

دِیل چیهولی هنرمند مجسمه ساز آمریکایی متولد سال 1941 در ساخت پیکره هایی از جنس شیشه تخصص داشته و آثارش در نمایشگاه ها و مکان های عمومی مختلف به نمایش درآمده است. یکی از آثار مشهور او که با شیشه های رنگین با رنگ های قرمز و زرد خلق شده «خورشید» نام دارد که در مکان های مختلفی در ایالات متحده و اروپا به نمایش درآمده است. این مجسمه با رنگ های گرم مانند خورشیدی است که شعاع های نور آن گویی درختی تنومند با شاخه های افشان را به نمایش می گذارد. نصب این مجسمه دو تُنی که ارتفاعی بیش از پنج متر داشته بیش از چهارروز زمان می برد. این پیکره بزرگ هم اکنون در موزه هنرهای زیبای شهر مونترال نگهداری می شود.

 

روزشمار یک تابستان

«روزشمار یک تابستان» عنوان یک فیلم مستند است که در تابستان سال 1960 میلادی فیلمبرداری و در سال 1961 به نمایش درآمد. ادگار مورن، جامعه شناس و ژان روش، مردم شناس و فیلمساز ساخت این فیلم را كلید زدند. این فیلم در زمان خودش یکی از نمونه های کمیاب از فیلم های مستند بود که در ساخت آن از مردم عادی استفاده می شد. در این فیلم چندین نفر همراه با میکروفن و دوربین در نقاط مختلف در کوچه و خیابان به طور اتفاقی از رهگذران پیر و جوان می پرسیدند که چه می کنید؟ زندگی تان چطور است؟ گاهی نیز پرسشگران با مصاحبه شوندگان سر یک میز نشسته و در حال صرف قهوه یا غذا به شکلی خیلی عادی به صحبت می نشستند. ژان روش می  گوید در ساخت این فیلم هیچ سناریوی از پیش نوشته شده ای در کار نبود. رهگذران که به شکلی غافل گیرانه با پرسش های خبرنگاران روبرو می شدند واکنش های گوناگونی از خود نشان می دادند. عده ای که عجله داشته یا تمایلی به مصاحبه نداشتند به سرعت از صحنه دور شده و حاضر به پاسخ نبودند. عده ای دیگر با حوصله به پرسش ها پاسخ می دادند. برداشت های گوناگونی از این فیلم از سوی منتقدان به عمل آمد از جمله این چالش که آیا مردم در مقابل دوربین خودِ واقعی شان را نشان می دهند؟ این فیلم به ظاهر ساده و سیاه و سفید که در یک تابستان در شهر پاریس تهیه شد، از دید منتقدان سینمایی به عنوان یکی از برترین فیلم های مستند شناخته شده است.

 

کتاب تابستان

«کتاب تابستان» رُمانی است از نویسنده زن فنلاندی «توو یانسون» که در اصل به زبان سوئدی در سال 1972 نگاشته شد. در این داستان دخترکی شش ساله به همراه مادربزرگش در جزیره ای کوچک در کشور فنلاند در فصل تابستان به سر می برند. این داستان که به زبانی ساده نگاشته شده مانند تابلویی ساده از چند ضرب قلم موی رنگین است که به سادگی ذهن و حواس خواننده را با خود درگیر می کند. در هوایی تابستانی و در طبیعتی بکر گفت و گوی مادربزرگ و نوه اش به زیبایی نشان دهنده ساختار متفاوت دو نسل است که در زمینه ای از طبیعت تابستانی، جلوه گر می شود. این داستان که با قلم طنز و حکیمانه نوشته شده، مادربزرگ را در موقعیت غروب عمر و نوه را در طلوع عمر به تصویر کشیده است. این دو شخصیت در طول داستان درباره موضوع های گوناگون از خلقت و خداوندگرفته تا زندگی حیوانات با هم صحبت می كنند. در جایی از داستان مادربزرگ داستانی را از مردمانی ذکر می کند که به دلیل کهولت سن یا جوان بودن زیاد فرصتی نداشتند. شاید این نکته مد نظر نویسنده بوده كه باید در میان این دو فرصت اندک تأملی  كرد  و عطر گل های سرخ را استشمام و به سادگی از کنار آنها گذر نکرد.

 

اندكی آهسته تر بتاز!

تغییر فصل و فرارسیدن آب و هوایی دیگر همواره یکی از موضوع های مهمی است که انسان در طول حیات با آن روبرو بوده و آثار مثبت و منفی این پدیده روی زندگی اش به شکل های گوناگونی مانند نوشتارهای ادبی انعکاس یافته است. تابستان نیز مانند سایر فصل های سال نشانه هایی را در اشعار و داستان ها به همراه دارد که از آن جمله می توان به فراوانی نعمت، پختگی عقلی و اوج احساسات اشاره كرد. تابستان می تواند در یک اثر ادبی به عنوان موضوع اصلی داستان قرار گیرد که سایر عناصر به آن وابسته اند یا این که زمینه ای باشد که داستان در آن شکل می گیرد. گاهی نیز از مفهوم تابستان مانند نمادی برای اشاره به حال و هوای داستان استفاده می شود. ویلیام بلیک شاعر و نقاش انگلیسی قرن هجدهم و نوزدهم، در قطعه ای با عنوان «به تابستان» این طور می گوید: «ای تو که از دره ما گذر می کنی، اندکی آهسته تر بتاز، شعله هایت را که از سوراخ های بینی ات زبانه می کشد آرام تر کن، تو ای تابستان، چادری از طلا بر سر ما افراشته ای، و در زیر سایه های بلوط، ساقه های گلگون و موهای افشان تو را می بینیم». یکی دیگر از آثار مشهور ادبی که فصل تابستان در آن نقشی زمینه ای دارد «رویای شب نیمه تابستان» است که ادیب مشهور انگلیسی ویلیام شکسپیر آن را در اواخر دهه 90  نوشت. شکسپیر این نمایشنامه داستانی احساسی از دوران یونان باستان را با زبانی زیبا و جذاب به تصویر کشیده است. این نمایشنامه از جمله کارهایی است که اجراهای فراوانی از آن در گوشه و کنار جهان به نمایش درآمده است.

 

مسابقه ای هیجان انگیز

تابستان در کشور امارات متحده عربی فصل پرداختن به شترسواری، ورزش مورد علاقه مردم این كشور است. این رخداد که سابقه ای کهن در فرهنگ عرب ها داشته در امارات با جذابیت خاصی برگزار شده و علاوه بر مردم امارات، خارجی های زیادی را نیز برای تماشای این مسابقات هیجان انگیز جذب می کند. شترها در مسیری که برایشان تعبیه شده، مسابقه می دهند. در صورت برنده شدن جوایز ارزنده ای مانند خودرو نصیب صاحبان شان می کنند. این مسابقات به دو شکل انجام می گیرد، با سوارکار و بدون سوارکار که نوع دوم یعنی شتر بدون سوار بیشتر رایج است. پوشش خبری این مسابقه ها گسترده بوده و با شور و هیجان ویژه ای برگزار می شود.

 

جشنواره ای دیگر

«فستیوال ها» در کشور سرسبز و بکر آسیایی بوتان نمایشی از زندگی در طبیعت، فرهنگ و آئین بومی مردمان این سرزمین است که هر سال در فصل تابستان برگزار شده و یکی از جاذبه های گردشگری این کشور نیز به شمار می آید. در جریان این جشنواره زندگی ساده و بی تکلف مردم بوتان از ورزش های سنتی گرفته تا آشپزی و آئین های مذهبی ایشان با شکوه و جذابیت خاصی به نمایش درمی آید. این جشنواره در منطقه کوهستانی «ها» در دره ای با همین نام برگزار می شود و شرکت در این رخداد یک فرصت استثنایی برای پیاده روی و کوهنوردی در دامنه های زیبای هیمالیا را نیز به دنبال خواهد داشت. گل های سفید در این فصل سال در میان سبزه ها بر زیبایی این سفر می افزاید. بوتانی ها در این جشنواره با اجرای موسیقی سنتی شان و پوشیدن لباس های محلی به این جشنواره جذابیتی دیگر بخشیده و اوقاتی خوش برای شهروندان بوتانی و جهانگردان خارجی فراهم آورده تا دَمی از هیاهوی شهرهای شلوغ فارغ شده و تابستانی را در میان طبیعت بکر با انسان هایی دوست داشتنی تجربه كنند.

 

جشنواره های داغ ژاپن!

کشور ژاپن از دیرباز میزبان چندین جشنواره پرشکوه در فصل تابستان بوده است. یکی از این جشنواره ها که در روز هفتم از ماه هفتم میلادی یعنی جولای آغاز می شود «تاناباتا» نامیده می شود. تاناباتا یعنی عصر هفتم که ریشه ای کهن در فرهنگ این سرزمین دارد. در اساطیر ژاپنی دو شخصیت قدسی در آسمان وجود داشتند که به واسطه کهکشان راه شیری از یکدیگر دورافتاده بودند و در سال تنها در یک زمان یعنی روز هفتم از ماه هفتم می توانستند به دیدار همدیگر نائل شوند. این جشنواره که از آن با عنوان جشنواره ستارگان نیز یاد می شود در مناطق مختلف ژاپن از ماه جولای تا آگوست میلادی گرامی داشته می شود. در مراسم تاناباتا شاخه های بزرگ بامبو افراشته شده و مردم آرزوهای خودشان را روی کاغذهایی رنگین به این بامبوها آویزان می کنند. یکی دیگر از جشنواره های تابستانی کشور ژاپن که نزد بودائیان این کشور رایج بوده «اودون» است. بودائی های ژاپن بر این باورند که روح درگذشتگان شان هر سال یک بار برای ملاقات اقوام به این دنیا می آیند. در این مراسم که معمولاً سه روز ادامه داشته، ژاپنی ها فانوس هایی را در جلوی در خانه هایشان آویزان کرده و عقیده دارند این فانوس ها روح درگذشتگان را به خانه هدایت می كند. در کنار این جشنواره ها و سایر جشنواره های بومی ژاپنی باید به جشنواره های هنری و موسیقی مختلفی که در سراسر تابستان به طور گسترده ای در سراسر ژاپن به معرفی آثار هنری سنتی و مدرن این کشور می پردازند، نیز اشاره شود که مجموعاً فضایی دل انگیز از چیدمان عناصر بومی و نوگرا را به معرض تماشا می گذارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *