معرفی دشت های لاله ایران

هرساله دشت های ایران در بهار لاله گون می شود. عمر 20روزه لاله ها، سال های سال است در شعرهای شاعران جان دارد. در ایران 15گونه لاله وجود دارد كه لاله واژگون یكی از ممتازترین آنهاست. این گل از ایران به اروپا رفته و امروزه یكی از زیباترین گل های دنیا به شمار می آید. لاله های سرخ و زرد، میان دشت های سراسر سبز، تابلوی زیبا و ماندگاری پیش چشم تان می نشاند. رویش گل های بهاری در طبیعت ناب ایران و دامن دشت ها، این فصل را پر از شوق سفر می كند. اردیبهشت فصل مسافرت است. ذات سبز بهار در این ماه به چشم می آید. ایران در این ماه بیش از هر وقت بر سر زبان گردشگران داخلی و خارجی می افتد و بهانه سفر جور می شود؛ از زادروز بزرگان فرهنگ ایران؛ سعدی، فردوسی و خیام تا روییدن لاله ها كه دختران دشت های فلات ایران هستند. در این پیشنهاد سفر، قصد معرفی لاله های واژگون و شقایق های وحشی و رویشگاه های شان را داریم. لاله واژگون بیش از یك متر ساقه دارد و گلبرگ هایش در سپیده دم، گریان دیده می شود كه همان شبنم صبحگاهی است.این گل زیبا در دامنه های زاگرس به حالت سربه زیر از مسافران دشت ها، دلبری می كند و همین دلیل انتخاب نامش، شده است. البته نام های دیگری هم دارد؛ اشك مریم، اشك سیاوش، خون سیاوش و گل بگریو، نام های دیگر آن هستند كه هر كدام با داستان و دلیلی همراه است. علاوه بر اسامی محلی در مناطق مختلف غرب، این گل همراه با افسانه ها و اسطوره های ایرانی بین زاگرس نشینان سینه به سینه تا به امروز رسیده و جایگاه خودش را پیدا كرده است.امكان تماشای لاله های واژگون، بسته به منطقه رویش شان، از نیمه فروردین تا اوایل خرداد است. پس بجنبید كه فرصت دیدار اندك است.

 

لاله های واژگون

 

لاله واژگون از گیاهان علفی پیازدار به شمار می آید. انواع این لاله ها در رنگ های قرمز و زرد می روید.نوع قرمز آن بلند تر و زرد كوتاه تر است كه «لاله نرگسی» نامیده می شود. ساقه این گونه بین ۵۰ تا ۸۰ سانتی متر قد می كشد.  قرن شانزدهم این گل، چشم هلندی ها را گرفت و پیازش را به كشورشان بردند و اینك نزدیك به پنج قرن است به عنوان گل سلطنتی در دربار این كشور، پرورش داده می شود. این در حالی است كه شیوه نادرست برخورد برخی مسافران جاده های غرب، وضعیت لاله های واژگون را به مخاطره انداخته است. برخی، آنها را از زمین می كنند، غافل از اینكه این گل زیبا تا چند ساعت دیگر پژمرده می شود. حتی درصورت كاشت پیاز آن درحیاط خانه به ندرت رشد می كند. به همین دلیل بوته كنی و چیدن لاله های واژگون در فصل تكثیر و رویش، عامل اصلی مرگ اینگونه زیباست. پیاز این گیاه به علت وجود موادی موسوم به «آلكالوئیدهای ایمپریسین» و «فرتیسین» می تواند برای مصارف دارویی و مسكن درد استفاده شود. به همین دلیل پیشنهاد می كنیم این گل را نبوسید و به دهان نزدیك نكنید.

گرچه برای چیدن هر لاله حدود 30هزار ریال جریمه تعیین شده اما ارزش زیستی آن بسیار بیش از این مبالغ است. این گل در استان های كرمانشاه، ایلام، لرستان، اصفهان و چهارمحال و بختیاری می روید و به عنوان گونه محافظت شده از آن مراقبت می شود.

 

دشت دالانی

 

مسیرهای متعددی برای تماشای انواع لاله های واژگون در دشت ها وجود دارد كه با توجه به تنظیم وقت سفر و فاصله تان با رویشگاه های آن، می توانید رهسپار تماشای یكی از زیباترین گل های جهان شوید. دامنه های زاگرس اصلی ترین ذخیره گاه های ژنتیك لاله های واژگون و منطقه دشت دالانی در شرق لرستان، یكی از غنی ترین محل های رویش این گل محسوب می شود. این دشت در شهرستان الیگودرز با 2هزار و ۹۰۰ هكتار وسعت در دامنه ارتفاعات منطقه حفاظت شده اشترانكوه قرار دارد. دشتی محاط شده بین كوه های بلند مورزرین، قالی كوه، شاه كول و نسارتخت كه زیبایی منطقه را افزون كرده است. مجموعه این مناظر چشم نواز و بی بدیل باعث شده، همه ساله خیل عظیم گردشگران و دوستداران طبیعت از سراسر كشور به اینجا سفر كنند. برای رسیدن به شهر الیگودرز از تهران راه های مختلفی وجود دارد. فاصله الیگودرز با تهران كمتر از 400كیلومتر است كه حدود 5ساعت رانندگی می طلبد. نخستین و سریع ترین مسیری كه شما را به این منطقه می رساند از آزادراه خلیج فارس آغاز می شود. باید ابتدا تهران را در جنوب به سوی قم ترك كنید و در آزادراه خلیج فارس پیش بروید و از سه راه سلفچگان بعد از 40كیلومتری قم، مسیر اراك را ادامه دهید. از اراك مسیر جنوب شرق و شهر خمین را انتخاب كنید كه حدود 70كیلومتر است. با توجه به پیچ و خم های جاده باید نزدیك به یك ساعت رانندگی كنید. در این شهر می توانید از خانه- موزه امام خمینی(ره) بنیانگذار انقلاب اسلامی دیدن كنید و سپس در جاده الیگودرز در جنوب غرب خمین، حدود 56كیلومتر ادامه دهید تا به الیگودرز برسید. گرچه مسافت كوتاه و چندان زمانی نمی برد، اما توجه به زیبایی های جاده و دشت های سرسبز، اوقات توقف و عكس یادگاری در طبیعت را در برنامه سفرتان لحاظ كنید.

در مسیر دوم تهران به الیگودرز می توانید طوری حركت كنید كه جاذبه های بهاری و شهری دیگری را نیز ببینید. این جاده از جنوب غرب تهران آغاز می شود و از شهرهای اسلامشهر و رباط كریم می گذرد تا پس از طی 140كیلومتر به ساوه برسد. پس از دو ساعت رانندگی، توقفی كوتاه كنار باغ های انار با گلنارهای سرخ كه سبزی بهار را رنگ زده اند از جذابیت های جانبی مسیر به حساب می آید. از كمربندی ساوه، مسیر جنوب به سوی اصفهان را پیش بگیرید تا پس از 130كیلومتر به شهر كهن دلیجان برسید. غار 70میلیون ساله «چال نخجیر»یكی از جاذبه های این شهر است. از دلیجان تابلوی محلات را انتخاب كنید و 30كیلومتر دیگر ادامه دهید تا به محلات؛ شهر تمدن اشكانیان با سایه چنارهای بلند، برسید. معبد خورهه و آب گرم محلات جاذبه های دیگر این مسیر است. كوه های رنگارنگ نشان از معادن متعدد سنگ در این مناطق دارد و جا به جا خودروهای سنگین معدنی در تردد هستند. بنابراین رانندگی در این جاده، احتیاط لازم را می طلبد. از محلات تا خمین نزدیك به 50كیلومتر راه است و كمتر از یك ساعت وقت می گیرد.

مسیر سوم از شهر خرم آباد آغاز می شود. این جاده در شرق خرم آباد به دورود و پس از 43كیلومتر به ازنا می رسد. این مسیر، كنار رودخانه و آبشارهای زیبا قرار گرفته و می توان گفت سبزترین مسیر بهاری دیدار لاله های واژگون است. از شهر ازنا مسیر جنوب شرق را 25كیلومتر ادامه دهید تا به الیگودرز برسید.

شهرستان الیگودرز یكی از قطب های سنگ های مرمر و گرانیت است. وجود این سنگ ها در دشت ها و جاده های این شهرستان جلوه زیبایی به چشم اندازهای  آن بخشیده است. هر جا را نگاه كنید سبز است و پوشیده از گل های زیبا یا باغ های گلابی ، بلوط و گردو. هر جا توقف كنید، نهر یا رودی می گذرد كه می تواند با صدای دلنشین خود، سفرتان را جذاب تر كند. برای رسیدن به دشت دالانی  -رویشگاه لاله های واژگون- باید از شهر الیگودرز در جهت جنوب شرق، نزدیك به 30كیلومتر دور شوید تا به روستای «چمن سلطان» برسید. در این روستا پمپ بنزین و فروشگاه برای خرید مهیاست.اگر حدود 10كیلومتر دیگر دراین مسیر ادامه دهید به روستای «دره ساری» می رسید. بین راه پررنگ تر از هر تابلوی دیگری، نشان دریاچه گهر به چشم می آید و خود، راهنمایی مناسب به شمار می رود. دوسوی جاده، لاله های سرخ و زرد بین بوته های سبز، قد كشیده و تا دامنه های زاگرس ادامه دارند. كمی جلوتر، تابلوی منطقه قرق به نام دشت دالانی، حكایت از ورود به دشت لاله های واژگون را دارد. می توانید كنار جاده توقف كنید و از نزدیك، یكی از زیبایی های انحصاری ایران را ببینید.

 

اشك مریم

 

یك از رویشگاه های دیگر لاله های واژگون 20كیلومتری جنوب شرقی شهرستان خوانسار در استان اصفهان است. سالانه هزاران گردشگر برای دیدن این لاله ها عازم منطقه گلستان كوه می شوند. خوشبختانه مردم محلی در این منطقه از سال ها پیش عملیات حفاظت از گل ها را به عهده گرفته و با توجه به ظرفیت بوم شناختی طبیعی به گردشگران اجازه بازدید می دهند. ورودی دشت لاله نگون برای هر نفر 5هزار تومان است. برای رسیدن به دشت لاله نگون در دامنه گلستان كوه، مسیرهای مختلفی پیش رواست. شهر خوانسار حدود 170كیلومتری شمال غربی اصفهان قرار دارد و برای رسیدن به آنجا بیش از دو ساعت رانندگی در جاده های زیبای زاگرس  لازم است. اگر از تهران راه بیفتید، می توانید از شهر خمین، مسیر شرقی را به سوی گلپایگان ادامه دهید تا پس از 40كیلومتر به این شهر برسید. مسیری سبز كنار باغ های پرشكوفه بین روستاهای زاگرسی پیچ و تاب می خورد و از كنار سد گلپایگان می گذرد. این مسیر از روستاهای «هنده»، «ویست»، «ارجنگ» و «قودجان» می گذرد و پس از 75كیلومتر به خوانسار می رسد. برای دیدن دشت لاله نگون، باید خوانسار را در مسیر جنوب كه تابلوی«دامنه» دارد، حدود 15كیلومتر پیش بروید تا در دامنه گلستان كوه به روستای دره بید برسید و چشم تان به جمال لاله های زیبا روشن شود. شهرهای دامنه، داران و دهستان بوئین و میاندشت در جنوب شرقی تا غربی، پایین دست شهر خوانسار در پای كوه ها، بنا شده و در میان آنها دشت هایی پرآب و سبز، لاله ها را در بر گرفته اند. روستاهای «بادچان»، «آرتی جان»، «هادان» و «چهل خانه» در این فصل شاهد روییدن لاله های واژگون هستند. محل اقامت بوم گردی در این مناطق برای گردشگران تعبیه شده و می توانید، شب را بیاسایید و از صبح زود به تماشای گل ها بروید. هرچه از ساعات اولیه صبح می گذرد و آفتاب تندتر می شود، رنگ لاله ها از قرمز به تیره تر می گراید.

 

قدیمی ترین رویشگاه

در سال های پیش، اغلب طبیعت گردها برای دیدار لاله های واژگون عازم استان چهارمحال و بختیاری می شدند. دشت دیگری كه لاله های واژگون خود را به رخ می كشد در این منطقه از كشور به عنوان غربی ترین و غنی ترین زیستگاه لاله ها، شناخته می شود. برای دیدن این دشت بزرگ كه بیش از ۳ هزار و ۶۰۰ هكتار وسعت دارد، باید راهی شهركرد و 90كیلومتری شمال غربی آن، شهر چلگرد شد. برای رسیدن به شهر سرسبز و كوهپایه ای چلگرد می توان از مسیرهای شهركرد- فارسان و فریدونشهر اصفهان حركت كرد. مسیر نخست از غرب شهركرد آغاز می شود. در آزادراه «سورشجان»حدود 18كیلومتر برانید و از آنجا تابلوی راست جاده به سوی فارسان را انتخاب كنید و سپس ادامه دهید. پس از روستای «فیل آباد» به دهستان «باباحیدر» می رسید. این دهستان دوراهی خروجی شمال شرقی و غربی دارد كه تابلوی «بخش آباد» پس از 10كیلومتر شما را به روستای «قلعه فریدون» می رساند. تابلوی چلگرد را دنبال كنید و پس از 20كیلومتر در جاده، كنار دشت زیبای «زری» برانید و لاله ها و شقایق های وحشی را ببینید. پس از ورود به چلگرد باید 12كیلومتر در جهت شمال شرقی ادامه مسیر دهید. البته از هر كس نام لاله واژگون یا اشك سیاوش را سراغ بگیرید، نشانی روستای «بنواستكی»، رویشگاه بزرگ این لاله ها را می دهد. این منطقه یكی از نخستین رویشگاه های لاله های واژگون در دنیا شناخته شده كه هر سال گردشگران خارجی و داخلی بسیاری را به دیدن خود دعوت می كند.

مسیر دوم از امتداد جنوب غربی فریدون شهر آغاز می شود. از اینجا به بعد، جابه جا در مسیر سیاه چادرهای عشایری و گله های پرتعداد گوسفند كنار جاده، دیده می شوند. این مسیر با فاصله ای حدود 75كیلومتر در جاده های زیبای زاگرس و گذر از رود خروشان زاینده رود به دشت لاله های واژگون می رسد. از غرب فریدون شهر تابلوی «سیبك» را پی بگیرید و بعد از این روستا به «نهضت آباد» و «قلعه سرخ» می رسید. همین مسیر تا 30كیلومتر دیگر شما را به ساحل زیبای زاینده رود می رساند كه باید از آنجا مسیر «آب خره» و «دیمه» را ادامه دهید. از آب خره تا چلگرد حدود 20كیلومتر راه كنار دشت لاله ها و زمین های كشاورزی است.

 

اشك سیاوش

 

یكی دیگر از رویشگاه های لاله های واژگون ایرانی در جنوب غربی شهر «بویین و میاندشت» است. مردم این منطقه اغلب، عشایر بختیاری و كوچنده زاگرس محسوب می شوند و فقط باغداران و كشاورزان منطقه ساكن هستند. آنها لاله های واژگون را اشك سیاوش می نامند و معتقدند پس از شهادت پهلوان ایرانی؛ سیاوش اینگونه از زمین رویید و حضور آن را در دشت یادآور همه شهدای خاك ایران می دانند. برای رسیدن به این بخش از زاگرس باید شهر خوانسار را به سوی «دامنه» ترك كنید و با گذر از كنار دشت لاله نگون و 30كیلومتر طی مسیر به این دهستان برسید. از دامنه تا شهر «داران» حدود 10كیلومتر آزادراه پیش رواست و همین آزادراه تا دوراهی فریدون شهر 20كیلومتر دیگر اجرا شده كه طی كردن مسیر را سهل تر می كند. از دوراهی فریدون شهر كمتر از 10كیلومتر تا بوئین و میاندشت راه است. پیش از ورودی شهر، تابلویی كه نام «افوس» را بر خود دارد شما را به جنوب غربی هدایت می كند. این جاده كوهستانی شما را به دامنه كوه «چقیورت»راهنمایی و دشت لاله های واژگون در دامنه این كوه را نشان می دهد. در این دیدار علاوه بر خانه های بوم گردی در بوئین و میاندشت می توانید در شهر داران در هتل اقامت كنید.

 

لاله های وحشی

 

گونه ای از لاله ها در كوه و دشت می روید كه شقایق وحشی نامیده می شوند. این گل با نام علمی «پاپاور اس.پی» از خانواده گیاهان علفی «پاپاور» به شیوه بذرپاشی، تكثیر می شود. مهم ترین نشانه این گیاه، خال سیاه رنگ ویژه آن است كه معرف اصلی شقایق وحشی به حساب می آید. به این گل، لاله وحشی نیز گفته می شود. ارتفاع شقایق (لاله) وحشی در نقاط مختلف كشور، بسته به شرایط خاك و ارتفاع منطقه از سطح دریا، بین 25تا 90سانتی متر متغیر است. شقایق وحشی در گذشته به عنوان دارویی اثربخش و مسكن توسط پزشكان مورد استفاده قرار می گرفت؛ چرا كه مقدار اندكی تركیبات «اوپیوئیدی» در عصاره این گیاه وجود دارد. قدیمی ها، آن را «تریاك بی زیان» می نامیدند و در درمان بیماری هایی نظیر؛ رفع التهاب سینه، قطع تكرار سرفه و درمان عوارض حنجره استفاده می شد. لاله های وحشی پس از مدت كوتاهی از چیده شدن به سرعت پژمرده می شوند و از آن بدتر، اگر چینش پیش از زمان باردهی و گرده افشانی باشد، سال آینده شاهد رویش كمتری از اینگونه گیاهی كم نظیر خواهیم بود. بنابراین یادتان باشد برای گرفتن عكس بین لاله ها نروید. این گل ها بسیار حساس هستند و زود آسیب می بینند. نشانی چند دشت شقایق پوش را در ادامه مطلب برای شما آورده ایم تا بتوانید با رفتن به آنها آخر هفته و تعطیلات زیبا و لطیفی را برای  خود رقم بزنید.

 

مسیر هراز

 

زیر پاهای كوه سترگ دماوند دشت های لاله گون بسیاری قرار دارد. تقریبا هر سوی دامنه های دماوند، شقایق های وحشی می رویند و باد هر سال بذر این گل ها را در پای كوه می افشاند. برای رسیدن به دشت شقایق های دماوند، جاده هراز را پیش بگیرید و پس از شهرهای رودهن و آبعلی به منطقه پلور می رسید. از میدانگاهی كوچك پلور تابلویی در سمت چپ نشان از جاده لار دارد. همین جاده را پیش بگیرید و موازی با رودخانه دلیچای به سوی دریاچه سد لار ادامه دهید. سمت راست جاده دشت شقایق ها پای دماوند زیبا قرار دارد. در همین مسیر دشت شقایق دیگری به نام «خومه» وجود دارد كه برای رسیدن به آن باید از پلور به سمت رینه ادامه مسیر دهید. این جاده از پلور، موازی جاده هراز، بین كوه های البرز پیچ می خورد و بالا می رود. در این مسیر دشت بزرگی از شقایق های وحشی وجود دارد.

 

مسیر چالوس

 

سال های اخیر دشت لاله ها در استان البرز و شهرستان كرج با حضور تورهای گردشگری بیش از بقیه رویشگاه ها بر سر زبان ها افتاده و از اردیبهشت تا اواخر خرداد گردشگران زیادی راهی این منطقه می شوند تا لاله های رنگارنگ را تماشا كنند. برای رسیدن به دشت لاله های رنگارنگ باید از تهران به كرج بروید و سپس عازم جاده چالوس شوید.پس از پشت سر گذاشتن دریاچه سد امیركبیر و گذر از روستای «گچسر» به روستای «نسا» می رسید. در سوی چپ جاده، با دیدن تابلوی «آزادبر» مسیر تان را ادامه دهید تا 10كیلومتر بعد به این روستا برسید. از اینجا تا روستای «گرآب» حدود 17كیلومتر دیگر پیش رواست و جاده كنار رودخانه شما را به دشت لاله ها راهنمایی می كند. هر سال در فصل رویش لاله ها، این مسیر مملواز گردشگرانی است كه برای مشاهده و خرید لاله به این منطقه سفر می كنند. اگر قصد دارید در فصل رویش لاله ها به این منطقه سفر كنید باید صبح زود حركت كنید تا اسیر ترافیك سنگین نشوید.

 

دشت شقایق كالپوش

 

دشت شقایق های كالپوش پایین دست جنگل های گلستان و شمال شرقی استان سمنان قرار دارد. برای رسیدن به این دشت زیبای سرخ، می توان از مسیرهای شاهرود در استان سمنان و همچنین از مینودشت در استان گلستان حركت كرد. جاده جنگل گلستان محور گرگان- بجنورد را تا «تنگه راه» ادامه دهید. پس از آن تابلوی سمت راست جاده را بگیرید تا پس از 16كیلومتر به «دشت شاد» برسید. این دشت پر از گل های آفتابگردان است. مسیر را به سمت جنوب ادامه دهید تا 10كیلومتر دیگر به روستای «حسین آباد» برسید. از اینجا جاده ای آسفالته در سوی شرق، شما را به روستای «رضوان» و «چشمه و آبشار نیك» راهنمایی می كند كه مسافتی حدود 15كیلومتر است. در شمال شرقی این منطقه دشت زیبای «كالپوش»، پوشیده از شقایق جلوه گری می كند. مسیر دوم از شاهرود است. جاده امام رضا(ع) را دنبال كنید و 60كیلومتر پس از شهر شاهرود تابلویی در سمت چپ جاده، نشانی شهر میامی را می دهد. وارد این جاده بشوید و در مسیر شمال ادامه دهید تا 30كیلومتر بعد به تقاطع راه آهن در دهستان «كوهان» برسید. از آنجا حدود 58كیلومتر دیگر مسیرتان را به شمال ادامه دهید تا از منطقه كویری و بیابانی وارد دشت شوید. دوراهی «درق» را كه پشت سر گذاشتید، مستقیم به سمت شمال برانید تا حدود 10كیلومتر دیگر به چشمه نیك برسید و دشت كالپوش در شمال شرق را تماشا كنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *