موزه هفت چنار , موزه حیات وحش , زیبای وحشی

وقتی اسم موزه حیات وحش به میان می آید، شاید موزه دارآباد به ذهن خیلی ها متبادر شود ، اما این را بدانید که به غیر از موزه دارآباد یک موزه زیبای حیات وحش دیگر در تهران وجود دارد که از جاذبه های گردشگری تهران محسوب می شود . موزه هفت چنار علاوه بر انواع گونه های تاکسیدرمی شده حیوانات  ، بخش موجودات زنده و همچنین آکواریوم را هم در خود جای داده است.بنای این موزه قدمتی بالای صد سال دارد که دیدن آن خالی از لطف نیست. با هم گشتی در موزه می زنیم.

حیوانات زنده

در فضای باز موزه چندین گونه پرنده  زنده در سه قفس مجزا از هم وجود دارند.آقای کشاورز؛ کارشناس حیوانات زنده این مجموعه در خصوص این حیوانات می گوید:در ابتدا هدف از احداث اینجا ایجاد حیات وحش نبود.

به همین علت از سال ها پیش گونه های محدودی از پرنده های زینتی برای ایجاد جاذبه بیشتر در اینجا جمع آوری شدند. تعدادی از این پرنده ها توسط شهروندان به این مجموعه اهدا شده است. شهروندانی هم که دیگر قادر به نگهداری از پرنده خانگی خود نبوده اند، آن ها را به این مجموعه هدیه کرده اند.

وی در ادامه می گوید:تا چند سال گذشته تعدادی میمون هم در اینجا نگهداری می شد که به خصوص برای دانش آموزانی كه از طرف مدرسه برای بازدید به اینجا می آمدند جالب بودند، اما بعد ها به خاطر تشخیص وجود بیماری های مشترک بین انسان و میمون، این جانوران از این مجموعه خارج شدند .

بنابراین در حال حاضر در این مجموعه تنها موجودات زنده ای که وجود دارند، پرنده های زینتی هستند.البته هزینه غذای این پرنده های زنده توسط شهرداری تامین می شود.

پلیکان تربیت شده

یکی از پرنده های خاصی که در این مجموعه وجود دارد و در واقع  پرنده منحصربه فرد در این مجموعه محسوب می شود، پلیکانی است که دست آموز کارشناس موجودات زنده این محل است.این پلیکان که در قفس قوها و غازها و در کنار پلیکان های دیگر زندگی می کند برخی دستورهای آقای کشاورز را انجام می دهد ، مثلا وقتی به او می گوید بال هایت را باز کن ، همین كار را می كند. در کنار این پرنده قوهای سفید و سیاه و انواع غاز و مرغابی هم وجود دارند،اما در قفس دیگر انواع طوطی مثل عروس هلندی و کاکادو و همچنین طوطی های برزیلی وجود دارند.کبک، قرقاول و طاووس از دیگر انواع پرنده های این مجموعه هستند.

مرغ امپراتور

آخرین قفس موجودات زنده، قفس مرغ و خروس های زینتی است.از انواع این مرغ و خروس های مینیاتوری می توان خروس برهما یا همان مرغ امپراتور را نام برد که جثه بزرگ تری نسبت به مرغ و خروس های معمولی دارد.مرغ شاخدار آفریقایی هم نوعی مرغ خالدار نسبتا بزرگ جثه است که  در میان مرغ های زیبای این مجموعه دیده می شود.

 

یکی از قسمت های پرجاذبه موزه، آکواریومی است که به صورت غاری پر پیچ و خم بازسازی شده است.در دل این آكواریوم انواع ماهی ها در رفت و آمد هستند.دیدن این ماهی ها از یک سو و قدم زدن در غار از سوی دیگر، جالب خواهد بود

 

سالن حیوانات غیر زنده

اصلی ترین قسمت موزه بخش موجودات غیر زنده ای  است که به روش تاکسیدرمی شده در آن نگهداری می شوند.در این قسمت  نزدیك به هزار گونه حیوانات تاکسیدرمی شده وجود دارد. در طبقه پایین  این مجموعه حیوانات زیستگاه های مختلف به صورت مجزا نگهداری می شوند.به عنوان مثال بخشی از موزه به صورت زیستگاه زاگرس و بخشی به صورت زیستگاه البرز ساخته شده و حیوانات موجود در هر یك در فضایی بازسازی شده قرار گرفته اند. در طبقه اول اما ماجرا کمی فرق می كند. در این طبقه، بخشی به نام مهره داران و بخشی با عنوان بی مهرگان وجود دارد که در بخش مهره داران حیواناتی مثل گوره خر و شامپانزه و شیر وجود دارند و در بخش بی مهرگان انواع حشرات مثل پروانه ها، ملخ ها، سنجاقک ها و زنبورها موجودند . تعدادی از این حشرات از گونه هایی  هستند که چندان در دسترس و فراوان نیستند و دیدن آنها می تواند جالب باشد.انواع اسفنج ها ، مرجان ها ، خارتنان و سخت تنان مثل خرچنگ های آب های شیرین و شاه میگوها از دیگر انواع بی مهرگان این مجموعه به حساب می آیند.

 

 

چطور برویم ؟

اگر می خواهید با مترو به موزه هفت چنار بروید باید در ایستگاه نواب از ماشین پیاده شوید و از آنجا هم ماشین های خیابان حسام الدین را سوار شوید . از راننده بخواهید شما را راهنمایی کند تا جلوی درموزه ازقطار پیاده شوید. اگر با ماشین شخصی خود به آنجا می روید ،باید وارد لاین كندروی اتوبان نواب جنوب شوید.کمی که در این لاین پیش بروید تابلوی چهارراه رضایی و میدان بریانک را خواهید دید. سپس وارد خیابان بریانک شده و از آنجا به خیابان شهید دعوتی  بروید.از اینجا می توانید موزه را ببینید. موزه هفت چنار هفت روز هفته از ساعت 9 صبح تا 9 شب پذیرای مهمانان است . البته اگر از طرف سازمان خاصی و به صورت جمعی قصد بازدید از اینجا را دارید بد نیست که قبل از رفتن با دفتر مدیریت موزه هماهنگ كنید.قیمت بلیت موزه برای عموم دو هزار تومان است، اما  برای سازمان ها و مدارس ارزان تر است.

 

در میان زیستگاه ها

بخش زیستگاه ها موزه هفت چنار تنها جایی است که موجودات غیرزنده به صورت بازسازی شده در زیستگاه خود قرار گرفته اند . به همین دلیل  از این قسمت به عنوان اهداف آموزشی هم  استفاده می شود. در واقع؛ موقعیت ملموس هر اقلیم این امکان را برای دانش آموزان و حتی محققان فراهم می کند تا بتوانند در مورد مهم ترین موجودات نواحی ایران بهتر و بیشتر بدانند.اگر یک ویترین بزرگ  مثل زیستگاه البرزرا درنظر بگیرید،می بینید كه حتی بافت های گیاهی و کوهستانی آنجا شبیه سازی شده و حیواناتی که در آنجا زندگی می کنند به صورت غیر زنده و ماکت تاکسیدرمی شده در کنار هم قرار گرفته اند.از جمله حیوانات تاکسیدرمی شده در زیستگاه البرز می توان به قرقاول،گراز،خرس قهوه ای ، سمورسنگی ، انواع کبک،روباه، شغال، بزمجه و گرگ و انواع قوچ ، بوف و آهو اشاره كرد.در کنار هر یك از این زیستگاه ها  می توانید مشخصات كوتاهی از هر حیوانی را که در آنجا زیست می كند ببینید .

در زیستگاه زاگرس هم موقعیت اقلیمی به شیوه زیستگاه البرز شبیه سازی شده است، البته با حیواناتی كه ویژه این اقلیم است. با استناد به آنچه در این زیستگاه مشاهده می شود ، بیشتر جانورانی که در زیستگاه زاگرس زندگی می کنند از خانواده پرندگان هستند.پرندگان تاکسیدرمی شده ای مانند انواع درنا ، زاغی ، کبک ، جغد و انواع عقاب ، تنها نمونه ای از پرنده های موجود در این زیستگاه هستند.

البته در این زیستگاه حیوانات تاکسیدرمی  شده دیگری مثل گرگ و شغال و گراز و خارپشت و بزکوهی هم وجود دارد.

علاوه بر این دو زیستگاه کشورمان ، زیستگاه دیگری هم وجود دارد که به نام زیستگاه آفریقا شناخته می شود.در این زیستگاه هم  برخی از حیواناتی که در طبیعت آفریقا زندگی می کنند دیده می شوند؛ مثل گوریل آفریقایی که در نوع خود جالب توجه است.جالب است بدانید گوریل موجود در این زیستگاه تنها گوریل تاکسیدرمی شده در کل ایران است و به جز این گوریل هیچ گوریل غیرزنده دیگری در موزه های ایران دیده نمی شود.گفته می شود كه این گوریل چهار سال پیش در یکی از سیرک ها تلف شد و با تلاش و پیگیری مسئولان موزه هفت چنار به این مکان منتقل شد تا عملیات تاکسیدرمی روی آن انجام شود.حتی زمانی که لاشه گوریل به موزه  منتقل شد به دلیل این که مدت زمانی از مرگ حیوان گذشته بود، قسمت هایی از بدنش فاسد شده بود، اما با تلاش و همت مسئولان بخش تاکسیدرمی  این مجموعه ، عملیات تاکسیدرمی روی حیوان با زیبایی و ظرافت انجام شد.

 

یک بنای با ارزش

حتی اگر به جانوران زنده و غیرزنده هم علاقه زیادی نداشته باشید، برای دیدن معماری بنای موزه هفت چنار هم که شده سری به آن بزنید.دکتر لیلا قنبری؛ کارشناس تاریخی موزه در خصوص تاریخچه این بنای ارزشمند می گوید:بنای این عمارت در سال 1301 و اواخر حکومت قاجار ساخته شده  است.دکتر قنبری در ادامه می گوید:مدارک موجود نشان می دهد که این عمارت توسط دو مهندس که یکی آلمانی و دیگری ایرانی بوده ساخته شده است. هر چند سبک معماری آن زمان به صورت هشت دری و دو دری و پنجره های رنگی بوده اما این عمارت از این مشخصات به دور است. به دلیل این که از همان ابتدا اینجا با هدف راه اندازی کارخانه ساخته شده بود. مدارک موجود نشان می دهد که اینجا کارخانه جوراب بافی بوده. وجود یک برج 33 متری در حیاط عمارت این گمان را تشدید می كند که این برج علاوه بر تامین سوخت کارخانه،احتمالا محل کوره پزی و تولید آجر هم بوده است.در زمان نخست وزیری دکتر مصدق این ملک به محل توزیع برق محلی تبدیل می شود، اما وقتی تولید برق ملی می شود عمارت برای چند سالی متروکه می ماند تا این که در سال 1358 توسط بنیاد مستضعفان مصادره شده و در آن مشاغلی نظیر مسگری و آهنگری راه می افتد.قنبری در ادامه می گوید: در سال 1374 این بنا توسط شهرداری خریداری شد و مرمت و بازسازی آن حدود دو سال طول کشید.در همان زمان موزه دارآباد هم در حال راه اندازی بود . به همین دلیل فکر ایجاد موزه موجوات غیرزنده شبیه دارآباد در این منطقه در اذهان به وجود آمد و سپس محقق شد.

 

بخش آثار طبیعی

در قسمت اصلی موزه یعنی قسمت حیوانات تاکسیدرمی شده علاوه بر موجودات غیرزنده یک بخش آثار طبیعی هم وجود دارد که اختصاص به آثار طبیعی زمین دارد كه نه تنها برای زمین شناسان بلکه برای مردم عادی هم جالب است.در این قسمت سنگ ها و کانی هایی با منشا رسوبی و آذرین و همچنین مجموعه ای از فسیل های طبیعی بی مهرگان متعلق به دوران های گذشته وجود دارد.تعدادی سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی به صورت خام و تراش خورده هم در این مجموعه نگهداری می شوند که در شناسنامه شان، نام و فرمول شیمیایی آنها آمده است.

آکواریوم

یکی از قسمت های پرجاذبه موزه، آکواریومی است که به صورت غاری پر پیچ و خم بازسازی شده است.در دل این آكواریوم انواع ماهی ها در رفت و آمد هستند.دیدن این ماهی ها از یک سو و قدم زدن در غار از سوی دیگر، جالب خواهد بود.در این قسمت انواع ماهی های آب شیرین از رودخانه های سراسر دنیا گردآوری شده اند که در میان آن ها گونه های جذاب و شگفت انگیزی مثل ماهی های زنده زا و انواع ماهی های گوشتخوار و همچنین ماهی های بدون فلس مشاهده می شود.

 

 

غیر زنده ها چگونه نگهداری می شوند؟

یکی از مهم ترین سوالاتی که شاید ذهن خیلی از بازدیدکنندگان و علاقه مندان را به خود مشغول كند، شیوه نگهداری از موجودات  غیرزنده موزه است.حتما می دانید كه  نگهداری از حیوانات غیر زنده چندان کار راحتی هم نیست. به دلیل این که وجود مو و پر روی بدن ماکت های حیوانات ممکن است باعث بیدزدگی و بروز هر آفت دیگری در روی ماکت ها شود. به همین دلیل مسئولان و کارشناسان هر چند روز با اسپری کردن مواد خاص روی بدن این ماکت ها از بروز چنین آفت ها و آسیب هایی جلوگیری می كنند.

 

کارگاه تاکسیدرمی

شاید بخش کارگاه تاکسیدرمی حیوانات یکی از دیدنی ترین بخش های این مجموعه باشد. دانستن این که حیوانات چگونه در این مجموعه تاکسیدرمی  می شوند خود حكایتی شگفت انگیز دارد.آقای دهقان مسئول بخش تاکسیدرمی در خصوص این بخش می گوید:در این موزه عملیات تاکسیدرمی  حیوانات توسط تیم متخصص خودمان انجام می شود،اما به این معنی نیست که ما حیوانات را می کشیم و بعد تاکسیدرمی می کنیم. این باوردرست نیست. وی در ادامه توضیح می دهد:تاکسیدرمی به معنای احیای گونه های زیبای جانورانی در طبیعت است که به صورت خودبه خودی تلف شده اند و به مرگ طبیعی مرده اند.

در چنین شرایطی اگر لاشه حیوان بدون جراحت ، آسیب دیدگی ، خراش و زخم باشد، آن را برای عملیات تاکسیدرمی آماده می کنیم. یکی از تاکسیدرمیست های با تجربه این بخش خانم آزادپور در خصوص مراحل تاکسیدرمی  این طور توضیح می دهد:در ابتدا تمام قسمت های  داخلی بدن حیوان که قابل فاسد شدن هستند ،خارج می شوند. در پرندگان منقار و پنجه پاها نگه داشته می شود، اما در همه حیوانات حتی چشم و زبان هم خارج شده و دور ریخته می شود.در مرحله بعد پوست حیوان از هر گونه چربی تخلیه می شود و به اصطلاح دباغی و چربی گیری کامل می شود. بعد به اندازه واقعی حیوان در طبیعت، برای او ماکتی ساخته می شود . این ماکت معمولا از جنس فوم است، هر چند برای پر کردن پرنده های کوچک از پنبه استفاده می شود.به هر حال تمام تلاش بر این است که شکل تاکسیدرمی  شده از آناتومی اصلی حیوان در طبیعت دور نباشد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *