نوشهر , زیبای ناگفته!

شهرستان نوشهر در غرب مازندران و شمال رشته کوه البرز مرکزی دیدنی های بسیاری دارد که حتی اغلب مسافران هرساله شمال هنوز همه این زیبایی ها را ندیده اند. از منطقه حفاظت شده البرز مرکزی که بهشت حیات وحش ایران به حساب می آید تا روستای چهارهزارساله کندلوس و سد خاکی آویدر، هر کدام جذابیت های ویژه ای دارند که می تواند در فصل های مختلف، گردشگران را به سفر ترغیب کند. نوشهر دارای طبیعت  کوهستانی، جنگلی و ساحلی متنوعی  است  و همین عامل، موجب پیدایش تمدن های کهن در این منطقه شده است. در موزه های مردم شناسی کندلوس و کوشک سرا اسناد جالبی در این زمینه موجود است.  حالا كه بهار شده با سفر به مناطق دیدنی و جذاب نوشهر می توانید حدود یک هفته انواع طبیعت گردی و بوم گردی را تجربه کنید و لذت ببرید. این شهرستان دارای فرودگاه و سفر هوایی نیز به آن میسر است، اما جذابیت های جاده ای آن اغلب مسافران را به سفر با خودروی شخصی تشویق می کند. سفرمان را از كندلوس آغاز می كنیم كه زیبایی های فراوانی را برای شما در دل خود دارد.سپس به قسمت سخت سفرمان می رسیم كه خب! به خانواده ها پیشنهاد نمی كنیم و آن را می گذاریم برای گروه های كوهنوردی كه با تجهیزات كامل سفر می كنند.با این حال، هنوز گشت و گذارمان به پایان نرسیده  و می توانید  ادامه سفر را با ما از روستای زیبای كوشك سرا تا دریاچه آویدر همراه باشید.

 

تماشای بهشت وحش

 

پس از استراحت در کندلوس می توانید عازم منطقه حفاظت شده البرز مرکزی یا همان کاسه گلستانک شوید. منطقه گلستانک مشهور به منطقه حفاظت شده البرز مرکزی یکی از مناطق بکر طبیعی در شمال استان تهران است که هر چهارفصل، قابلیت گردشگری طبیعی را دارد، اما اغلب تهرانی ها از آن بی خبرند. برای رفتن به طبیعت زیبای گلستانک، بهتر است با پاسگاه محیط بانی هماهنگ کرده و تجهیزات کامل برای کمپینگ لااقل دو یا سه روز را همراه خود ببرید. وقتی عازم طبیعت بکر در مناطق حفاظت شده می شوید باید اصول طبیعت گردی حرفه ای را رعایت کرده و هیچ گونه زباله ای در منطقه رها نشود. استفاده از انواع عطر موجب می شود، حیوانات بوی غریبه را گرفته و به سرعت از دیدتان دور شوند. در این صورت از دیدن بخش مهمی از زیبایی های گلستانک محروم می شوید. این منطقه حدود 1100 گونه گیاهی دارد. از گونه های گندمیان و بوته زارها گرفته تا توسکا، بلوط، زبان گنجشک و اُرس و کاسنی. تنوع اقلیمی و شرایط ویژه طبیعی و شکل جغرافی گلستانک، شرایط زیست مساعدی برای زندگی انواع حیوانات وحشی فراهم کرده، به طوری که ۴۸ گونه پستاندار از خرس قهوه ای تا کل و بز، قوچ ومیش، پلنگ، گربه وحشی، گرگ، گراز، تشی و مرال و حدود ۵۶گونه پرنده از عقاب طلایی و کبک تا همای و دلیجه در البرز مرکزی زندگی می کنند. اگر بخت با شما یار باشد ، می توانید علاوه بر پستانداران و پرندگان، نزدیک به 26 گونه خزنده و 17 گونه ماهی را در این منطقه ببینید. محیط بانان بهترین راهنمایان برای این قبیل طبیعت گردی ها هستند. آنها می دانند در هر فصل، حیوانات، كدام بخش های کاسه گلستانک، را شکار می کنند و چطور باید به آن ها نزدیک شد. از آنجا که شکل جغرافیایی کوه و جنگل و رودهای گلستانک به کاسه شبیه است، طبیعت گردها به آن کاسه گلستانک می گویند . این طبیعت زیبا در جنوب شهرستان نوشهر قرار دارد و یکی از چشم اندازهای آن، آبی دریای خزر است. گلستانک سفری  است به بهشتی که هرگز فراموش تان نمی شود.

منطقه حفاظت شده البرز مرکزی در قسمت جنوبی بیشتر  کوهستانی و با کوه های سر به فلک کشیده، دره ها و رودخانه های خروشان ، آبشارها و چشمه های متعدد و نیز سنگ ها و صخره هایی با اشکال هندسی زیبا به چشم می آید. از نظر تقسیم بندی رویشگاهی، این منطقه جزو ناحیه ایرانی – تورانی محسوب شده و یکی از ذخیره گاه های ژنتیکی ایران به شمار می رود. این منطقه بین استان های تهران، البرز و مازندران واقع شده و از قدیم شکارگاه شاهان و درباری ها محسوب می شد.

از کندلوس پنج کیلومتر به شمال برانید تا در جاده بین روستایی به نیچکوه برسید و همین مسیر شما را در ادامه به روستای پیل می رساند و از آنجا تا محیط بانی رسن حدود هفت کیلومتر راه  است. مسیر رویان- بلده نیز، طبیعت گردهای مازندرانی را به همین مسیر می رساند. در هر فصلی که راهی گلستانک شوید باید تجهیزات کمپینگ؛ چادر، کیسه خواب، آذوقه و دوربین عكاسی برای تماشای حیات وحش همراه خود داشته باشید. اگر بخواهید بالا تا پایین منطقه را ببینید، بهتر است مسیر برگشت را از روستاهای «چتن»در شمال شرق یا «کیکو » در شمال غرب گلستانک انتخاب کنید، وگرنه ناچار خواهید شد مسیر رفته را بازگردید.

از مسیر جاده چالوس پس از تونل کندوان و قبل از سیاه بیشه، یک خروجی در سمت راست جاده نشان روستای « نسن» را دارد. کمتر از 30 کیلومتر به پاسگاه محیط بانی البرز مرکزی می رسید و می توانید ضمن هماهنگی های لازم از راهنمایی محیط بانان زحمتکش بهره مند شوید. اگر تهران را از سوی جاده لشگرک و فشم ترک کنید، بعد از گذر از منطقه حفاظت شده ورجین و همچنین شهر میگون و روستاهای شمشک ،دیزین و ولایت رود به جاده چالوس و تونل زیبای کندوان و سپس ورودی نسن می رسید.

تعداد ۳ ساختمان محیط بانی و یک ساختمان دفتر سرپرستی و ۲ ایستگاه سنجش آلودگی آب و پست های موقت کوهستانی در سوتک و دوآب هردورود و کندوان در فصل تابستان حفاظت از منطقه حفاظت شده البرز مرکزی را به عهده دارند و برای ورود به منطقه باید با یکی از ایستگاه ها هماهنگی لازم را انجام داد.

برای رفتن به گلستانک طوری برنامه بریزید که صبح زود وارد منطقه شوید. از پاسگاه محیط بانی رسن، سرمحیط بان «یزدان سینکایی» یا یکی از محیط بان ها همراهی تان می کنند تا در مسیرهای اشتباه با خطر مواجه نشوید.

لبه شمالی کاسه گلستانک در منطقه ای مرتفع، کنار جاده آسفالته بین روستایی، واقع شده که قله های دیزین، آزادکوه و دماوند در شرق و جنوب آن پیداست و مرز بین شمال و جنوب البرز کاملا قابل تفکیک است. در بخش جنوبی، قله های مرتفع و در بخش شمالی ارتفاع کمتر می شود و طبیعت سبزتر.  راه خاکی باریکِ پاکوب شده پیش روی تان است که برای جلوگیری از آسیب به پوشش گیاهی بهتر است همین مسیر را ادامه دهید. در ابتدای حركت، می توانید هماهای سعادت با بال های بزرگ و دلیجه هایی را ببینید که مدام مشغول گشت زنی هستند و جلب توجه می کنند. روی خط الراس البرز همیشه بادهای تندی می وزد.بنابراین سعی کنید زودتر در مسیر خاکی از صخره ها سرازیر شوید تا از گزند بادهای وحشی در امان بمانید. در کمتر از نیم ساعت پیاده روی بالای کاسه گلستانک می رسید که صخره ها و سختون های کشیده ای دارد. آخرین بار می توانید از این نقطه به کوه پرابهت و منفرد آزادکوه و روستای نسن در سمت چپ تان نگاه کنید و مسیر صخره ای را پایین بروید. شیب تند است و اگر کوله های تان سنگین است، آرام و زیگزاگی حرکت کنید. از جهت شمال ابرها از سوی دریا، آرام آرام، پیش می آیند و ارتفاع می گیرند. بالای گلستانک که جنوب منطقه می شود به صورت معمول، نرمه بادی می وزد. در فصل بهار، عطر گیاهان مختلف، شامه و در فصل پاییز، طوفان رنگ ها، چشم ها را پر می کند.

هنگام سرازیرشدن به گلستانک، می توانید با راهنمایی محیط بان و با كمك دوربین  تان تصویرهای فراموش نشدنی از حیات وحش بگیرید. کل و بزها در  سمت شرقی، روی لبه تیغه مانند صخره ها ایستاده و می جهند. پایین تر از صخره ها جنگل  انبوهی  قرار گرفته كه تا کف دره ادامه دارد.

 

نخستین موزه روستایی جهان

 

از تهران که راهی البرز مرکزی بشوید دو جاده زیبای هراز  و چالوس، مسیر این سفر به حساب می آیند. روستای تاریخی کندلوس، نخستین مقصد این سفر است. برای این منظور از جاده هراز و  هردورود وارد جاده یوش و بلده شوید تا به کجور برسید.اگر هم از جاده چالوس می خواهید بروید، در مسیر جاده چالوس برانید تا به مرزن آباد برسید. حدود 7 کیلومتر بعد از مرزن آباد به دوراهی کجور می رسید. در این راه فرعی پس از طی 42 کیلومتر مسیر کوهستانی به روستای کندلوس می رسید. جاده، کوهستانی و زیباست و در بهار مه آلوده و پرگردشگر که البته احتیاط لازم را می طلبد. این روستا كه  در امتداد دره زانوس و منطقه سرسبز و زیبای کجور جا خوش كرده یکی از اولین و کهن ترین سکونت گاه های انسان در استان مازندران به شمار می آید. خانه های قدیمی با نمایی از چوب، سقف های چوبی، پنجره های کوچک زیبا، دیوارهای کاهگلی و کوچه های سنگ فرش شده، چشمه های آب معدنی و نهرهای جاری، نمای غالب  این روستا را تشكیل می دهند. یکی از ویژگی های بارز روستا كه به محض ورود به آن جلب توجه می كند، تمیزی آن است. در روستا جابه جا سطل زباله برای گردشگران تعبیه شده و همه اهالی در حفظ زیبایی و پاکیزگی دهکده تلاش می کنند. وجود موزه مردم شناسی و موزه گیاهان دارویی، كندلوس را از دیگر روستاها متمایز ساخته و به یکی از مکان های دیدنی استان مازندران تبدیل کرده است.

در موزه کندلوس اسناد ممتازی به نمایش گذاشته شده؛ سند شهر سمنگان ، صفحه صدای مظفر الدین شاه و فونو گراف و نظایر آن. همچنین کتاب های خطی، نقاشی های پشت شیشه، اشیای فلزی، ظرف های سفالین، سکه های باستانی و بافته های مردم روستاها بخشی از این مجموعه است. در کنار موزه مردم شناسی، مهمانسرای کندلوس قرار دارد که محیطی مناسب را برای اقامت گردشگران فراهم کرده است.

موزه گیاهان دارویی مجتمع کشاورزی کندلوس حدود 30 سال پیش با هدف کشت، پرورش، تولید و بسته بندی گیاهان اصلی دارویی و معطر و همچنین تولید اسانس ها و روغن های گیاهی در مساحتی حدود 10 هکتار دایر شد و برای اولین بار در ایران با کاشت بالغ بر 250 گونه گیاه ژنتیک ارزشمند در ایران ، محصولات خود را به اکثر کشورهای جهان صادر می کند.

 

اطراق در کلبه محیط بانی

 

ابرها مدام بالا و بالاتر می آیند و چشم انداز بی نظیری پدید می آورند. از زیر هر سنگ و سختون، نهری کوچک روان است که نشان از چشمه های گوناگون دارد. همه  جا را گل و گیاه پوشانده است. خیلی باید مراقب بود تا گیاهان نورسته لگد مال نشوند. دیدن گراز درشت هیکل با توله هایش از نخستین تصاویر منطقه حفاظت شده البرز مرکزی است. حیوانات از فاصله های بسیار دورتر بوی انسان را گرفته و سریع از منطقه فاصله می گیرند. اگر می خواهید حیات وحش تماشا کنید عطر نزنید و در مسیر باد حرکت نکنید. میان این همه عطرهای بهاری (آویشن تا چای کوهی و نسترن)، بوی بدن انسان برای حیات وحش کاملا قابل تشخیص است. بیش از یک ساعت مسیر بین بوته های گون و کاکوتی را که پایین بیایید به کلبه محیط بانی می رسید. ابرها معمولا تا پایین کلبه پایین می آیند و گاه تا قله بالا می روند و کلبه در مه گم می شود. کمتر از 20 متر جلوتر از کلبه، نهری از چشمه آمده و در آبشخور می ریزد و سپس مسیرش را ادامه می دهد. کلبه محیط بانی در دره ای شمالی واقع شده و اگر قصد شب مانی دارید به محض رسیدن، باید چادرهای تان را برپا کنید؛ چون آفتاب در این ارتفاع و زاویه، زود غروب می کند. برای یافتن محل مناسب، می توانید با محیط بانان مشورت كنید. محیط بانان از اهالی محلی هستند و شغل خانوادگی شان دامداری بوده است.

 

ورود به جنگل

 

صبح بعد از بیداری و نرمش صبحگاهی و تنفس هوای ناب، صبحانه ای ساده بخورید و در پی راهنمایی محیط بان ها حرکت  کنید. در فصل بهار، مرال ها برای چرا بالاتر می آیند و شکارچی های شان، گرگ ، پلنگ و خرس نیز در پی آنها راهی جنگل می شوند. برای رسیدن به جنگل های انبوه، زیر سختون ها، باید ابتدا به کف کاسه گلستانک برسید و از آنجا جنگل را از پایین به بالا بروید. این مسیر امنیت طبیعت گردی بیشتری دارد. بین راه نهرهای کوچکی كه به هم می پیوندند ، از بین صخره ها پایین می ریزند و آبشارهایی با ارتفاعات متعدد، پدید می آورند. اگر گونه های گیاهی دارویی را بشناسید اینجا محل مناسبی برای چیدن گونه های مختلف این نوع گیاهان است. در مسیرهای مختلف نشانه هایی از حیات وحش مشاهده می شود. سرگین پلنگ و گرگ  و همچنین رد خرس  قهوه ای البرزی که عاشق گل نسترن است، در پایین دست دیده می شود. محیط بانان مسیر حرکت حیوانات وحش اینجا را می شناسند.آن ها  با نصب دوربین های تله ای در مسیر حیوانات توانسته اند تصاویر خوبی از تنوع حیات وحش منطقه به جوامع علمی- تحقیقاتی، ارائه کنند.اگر پای صحبت محیط بانان بنشینید، از خاطرات شان در ساخت مستند «در جست و جوی پلنگ ایرانی» می گویند . راه را که ادامه دهید، کف کاسه تنگ تر و تنگ تر می شود و جلوتر فقط رودخانه پایین می رود. کنار رودخانه محلی برای استراحت به دست مردم بومی، سنگ چین شده است یکی از تصاویر آزاردهنده در طبیعت، رهاسازی زباله به ویژه قوطی های کنسرو است. آب باران در این قوطی ها جمع می شود و برای سگ سانان به ویژه روباه، بسیار خطرناک است. لبه های قوطی زود زنگ می زند و پوزه حیوان را بریده و عفونی می کند. یک سهل انگاری ساده در طبیعت، می تواند جان حیوانی را بگیرد.

این بار باید شیب تپه ها را بالا بروید و خودتان را در سمت شرقی کاسه گلستانک به جنگل برسانید. ابرهای دریای خزر از صبح، آرام آرام، بالا می آیند. از سطح جنگل، خود را بالاتر کشیده و در مسیر پاکوب ادامه  دهید. پایین دره، میان انبوه جنگل زبان گنجشک و بلوط، کلبه ای چوبی دیده می شود که اقامتگاه محیط بانان برای فصل تابستان است. در فصل گرما که حیوانات به ویژه مرال ها در جنگل هستند برای چرا، دور و بر این کلبه می آیند. اگر در اینجا شاخه های شکسته و پوست بلوط دیدید، بدانید كه  خرس قهوه ای شاخه هایی را شکسته و نشسته روی زمین و با حوصله، بلوط ها را از شاخه جدا کرده و یکی یکی خورده است. گرچه این خرس بزرگ ترین شکارچی منطقه به حساب می آید، اما گاهی با خوردن بلوط و حشره هم سر می کند. جنگل گلستانک را یال به یال بالاتر بروید تا جایی که روی لبه کاسه گلستانک، قرار بگیرید .از اینجا می توانید کلبه زمستانی بالادست را روی تپه ای بلند و در میان کوهستان تماشا کنید. معمولا  یكی از محیط بانان هم قدم گروه حركت می كند و دیگری جلوتر .محیط بانی كه جلوتر حركت می كند، مراقب شرایط است تا در مسیر حیات وحش نباشید و موجب ترس و وحشت آنها نشوید. نمی توان از این همه زیبایی و شگفتی گذشت.

برای پایین رفتن و خروج از کاسه گلستانک دو مسیر پیش رواست؛ روستای «کیکو» در شمال غرب و روستای «چتن» در شمال شرق. برای رسیدن به آنجا باید دو یال کوه، پوشیده از درختان جنگلی را بالا بروید. معمولا می توانید گله مرال ها را كه در حال چرا هستند، بین دو یال ببینید. یال ها را پیموده و پس از ارتفاع گرفتن، آخرین چشم اندازهای کاسه گلستانک را تماشا کنید و پایین بروید.

پس از 45 دقیقه پیاده روی به کلبه ای چوبی می رسید که آب چشمه های گوارا از کنار آن روان است. در شرق کلبه شیبی رو به پایین هست که راهنمای رسیدن به روستای چتن است. شیب جنگلی را تا کشتزارهای حاشیه جنگل پایین بروید. متاسفانه روستاییان هر سال، كشتزارهای خود را وسعت می دهند و به حریم منطقه، تجاوز می کنند .

باد از جنگل و کوه، بوی شما را به روستا در دامنه دره، می رساند و سگ های روستا، سر و صدا راه می اندازند و این نشان دهنده رسیدن به مرزهای روستای چتن است. مسیر خاکی را 14 کیلومتر طی کرده تا به جاده «پول» به جاده چالوس برسید و حدود 40 کیلومتر با ماشین در این جاده مسیر را ادامه تا به «دوآب» رسیده و ادامه مسیر شما را به کوشک سرا و نوشهر می رساند.

 

رودخانه نوردی در كوشك سرا

 

جاده چالوس را تا کمربندی ادامه بدهید و وارد کمربندی نوشهر شوید. پیش از ورود به شهر در سمت راست و جنوب جاده یکی از بزرگ ترین و زیباترین روستاهای مازندران به نام «کوشک سرا» قرار دارد. این روستا از شمال به کمربندی نوشهر و چالوس، از جنوب به جنگل های سر سبز منطقه، از شرق به روستاهای نیرنگ و تازه آباد و از غرب به شهرستان چالوس می رسد. این روستا دارای سابقه سکونت بیش از هزار سال است. زمین های جنگلی و مرتعی کاربری غالب اطراف روستا را شکل می دهند. رودخانه تنگ دار  یکی از مفرح ترین جاذبه های این روستا برای تابستان ها به حساب می آید. دیواره های دره تنگ اغلب قائم و  بسیار پرشیب هستند. از همان ابتدای مسیر می توانید پا در آب خنک رودخانه تنگ دار بگذارید. خلاف جهت آب را که بالا بروید،چشم اندازهای زیبایی در برابرتان نمایان می شوند. صخره های پوشیده از خزه و پرسیاوشان منظره بی نظیری را برای تان ساخته است. عمق آب در هر جای این رودخانه متغیر است. هنگامی که آب تا زانوی شماست، باید مراقب باشید؛ زیرا ممکن است در قدم بعدی تا گردن در آب فرو بروید. راه تان را که ادامه می دهید، به حوضچه هایی می رسید که می توانید از روی صخره ها در آن ها شیرجه بزنید. یکی دیگر از دیدنی های کوشک سرا، موزه مردم شناسی آن است که در آن، مجموعه بی نظیری از آثار و اشیای مردم مازندران و دیگر اقوام ایران گردآوری شده است.  پس از کوشک سرا مسیرتان را به شرق ادامه دهید. ابتدای مسیر در فاصله پنج کیلومتری نوشهر پارک جنگلی خانیکان در نزدیکی جاده نیرنگ واقع شده .در اینجا امکان اقامت و استراحت برای تان مهیاست. پس از این پارک، در مسیر نوشهر به نور به کم عرض ترین بخش شمالی خزر می رسید که پارک جنگلی سی سنگان نام دارد. این پارک در کیلومتر ۲۷ جاده نوشهر به نور قرار گرفته و از نظر پوشش گیاهی بسیار خاص است. اگر خواستید می توانید گشتی در این پارك بزنید و حتی ساعتی در آن استراحت كنید و از فضای زیبا و مفرح آن بهره ببرید.

 

دریاچه و سد آویدر

 

یکی از جاذبه های نوشهر در فصل های مختلف سال به ویژه در بهار دریاچه سد آویدر در ارتفاعات و نزدیک جنگل سی سنگان است. این سد خاکی، روی آب های جاری از ارتفاعات البرز مرکزی زده شده تا از طغیان رودخانه نزدیک شهر جلوگیری کند. دریاچه پشت آن در فاصله ای دور از دریا و در دل کوهستان قرار گرفته و از مکان های دیدنی نوشهر به شمار می آید. نزدیکی کوه و این دریاچه تقریبا وسیع، زیبایی خاصی به منطقه بخشیده است. اطراف دریاچه آویدر، فضای باز و امکاناتی فراهم است که می توانید یکی، دوروز بمانید و لذت ببرید. در قسمتی از دریاچه، جزیره کوچکی ایجاد شده که زیبایی آن را دوچندان کرده است. در داخل دریاچه ماهی هم وجود دارد. اگر به ماهیگیری و سکوت دلنشین طبیعت علاقه دارید، قلاب ماهیگیری خود را فراموش نکنید.

از ویژگی های خوب دریاچه و سد آویدر که سفر به آن را دلپذیرتر می کند، وجود امکانات رفاهی برای اقامت است. امکان اسکان شبانه (البته با هماهنگی مسئولان سد) وجود دارد. رستوران و سرویس بهداشتی در اطراف دریاچه طراحی و ساخته شده است. در این مجموعه علاوه بر ماهیگیری، امکاناتی برای تفریح های ورزشی و مفرح مانند؛ اسب سواری، دوچرخه سواری، قایق پدالی و موتوری فراهم است.

برای رسیدن به دریاچه آویدر در مسیر ساحلی نوشهر به نور، جنگل سی سنگان را 10 کیلومتر پشت سر بگذارید. سمت راست و پیش از روستای صلاح الدین کلا، تابلویی را می بینید که رویش نوشته «سد خاکی». همان جا مسیرتان را تغییر دهید و به سمت جنوب برانید. طول این جاده تا سد آویدر حدود 5 کیلومتر است که بیشتر آن آسفالت است و از کنار روستاهای صلاح الدین کلای سفلا، علیا و ملاکلا می گذرد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *